Zmarł Robert Duvall, człowiek, którego film sprawił, że do dziś pamiętam, czym jest napalm, choć nie byłem ani w Wietnamie, ani nawet w wojsku.

Zmarł też reżyser Frederick Wiseman, dzięki któremu zwiedziłem Central Park na wiele lat przed pierwszą podróżą do Nowego Jorku. Był dokumentalistą, który godzinami stał z kamerą i czekał na odpowiednie ujęcie, jak w najlepszym jego dokumencie, „In Jackson Heights” z 2015 roku. Może dlatego większość jego dzieł trwa trzy, cztery godziny. Zasypiasz, budzisz się, i nadal jesteś w centrum zdarzeń.

A skoro mowa o materiałach wideo – w weekend w warszawskiej pracowni Wandy Czełkowskiej miałem okazję zobaczyć jeden z ponad sześćdziesięciu niedawno odnalezionych filmów Magdaleny Abakanowicz. Czarno-biały klip, w którym Abakanowicz snuje się po mieście z kamerą, przypomina kroniki Wisemana. Ale niektóre z pozostałych filmów (podobno) mają być opowieścią o rzeźbach artystki. Czekamy na prawdziwy skarb.

I na koniec kronika rzeczy, których zazdroszczę. A zazdroszczę osobom dwutygodniczym pomysłu i wspaniałej realizacji pomysłu na recenzję „Poradnika Bezpieczeństwa”. Książka, która miała trafić do 30 milionów osób w kryzysie polskości, okazała się najdroższym projektem literackim w historii Polski, bo jego druk i dystrybucja pochłonęły 45 milionów złotych. W efekcie powstały książki/broszury, które ustawione jedna na drugiej utworzyłyby wieżę o wysokości 120 kilometrów. Oto fenomen na skalę książki telefonicznej, który na łamach „Dwutygodnika” opisał Grzegorz Wysocki. I chociaż oczekiwałbym jeszcze kilku zdań na temat stylu i interpretacji niepokojących rysunków zawartych w Poradniku, i tak czuję, że przeczytałem prawdopodobnie najlepszą literacką recenzję tego roku.