25. Międzynarodowy Festiwal Filmowy  WATCH DOCS

5-14 grudnia, Warszawa

5-31 grudnia, online

Ponad 60 filmów dokumentalnych na 25-lecie festiwalu WATCH DOCS. W warszawskich Kinotece, Muranowie i KINOMUZEUM oraz online będzie można zobaczyć produkcje, które odważnie podejmują temat praw człowieka. W programie m.in. „Cover-Up” Laury Poitras i Marka Obenhausena, pokazany premierowo w Wenecji; „Prawda czy wyzwanie” Tonislava Hristova – o walce Europy ze skrajną prawicą wspieraną przez Rosję; „Silver” Natalii Koniarz o kopalni srebra w Boliwii, nagrodzone w Cannes „Imago” Deniego Oumara Pitsaeva oraz głośna produkcja BBC „Izraelscy osadnicy i Louis Theroux” w reżyserii Josha Bakera. Wielbiciele kina skandynawskiego będą mogli zobaczyć obrazy twórców z krajów nordyckich, w tym Rubena Östlunda oraz mistrza dokumentalnego eksperymentu Jørgena Letha.

Targi Książki Artystycznej „Nobody Reads This”

6-7 grudnia, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 

Targi Książki Artystycznej po raz pierwszy zagoszczą na stałe w CSW Zamek Ujazdowski. W pierwszy weekend grudnia przestrzenie instytucji wypełnią się wydawnictwami artystycznymi, zinami i książkami tworzonymi w duchu self-publishingu. W programie znajdą się wykłady, dyskusje, pokazy filmowe i warsztaty zachęcające do własnych eksperymentów. To spotkanie wydawców, projektantów i artystów, ale też idealne miejsce dla osób szukających wyjątkowych prezentów i kontaktu z drukiem w czasach cyfrowego nadmiaru. 6 grudnia w instytucji zostanie także otwarta nowa księgarnia, a wiosną przyszłego roku odbędzie się kolejna edycja targów książki artystycznej – tym razem o międzynarodowym charakterze. 

Katy Bird, „Gett Off” / Międzynarodowy Festiwal Nowa Europa. Lekki Hardcore

5-6 grudnia, Nowy Teatr, Warszawa

Ostatnie z wydarzeń tegorocznej edycji Międzynarodowego Festiwalu Nowa Europa – spektakl zadeklarowanej hedonistki Katy Baird jest poświęcony skłonności człowieka do maksymalizowania przyjemności. Szkocka artystka, aktywistka i kuratorka analizuje z typowym dla siebie poczuciem humoru i szczerością naszą potrzebę rozrywki. Zastanawia się także nad repertuarem środków do zaspokojenia ludzkich potrzeb w tym obszarze. Czy tak naprawdę mamy wybór, jeśli chodzi o miejsca i sposoby ich zaspokojenia? Przekonajcie się, wybierając się na spektakl.

Olga Dmowska, „Przybliżyła się godzina i rozerwał się księżyc” 

7-14 grudnia, Pawilon Bliska, Warszawa

Molski Gallery prezentuje w warszawskim Pawilonie Bliska najnowsze obrazy Olgi Dmowskiej – prace z 2025 roku, które otwierają nowy etap w jej twórczości. Artystka znana z ekspresyjnego gestu i intensywnych kolorów traktuje swoje dzieła jako zapis duchowego procesu i głębokiego wglądu w siebie. Centralnym motywem staje się portret podwójny, symbol spotkania z drugą osobą i własnym wnętrzem. Wybrane wcześniejsze obrazy tworzą dla nich kontrapunkt, podkreślając kierunek tej przemiany.

Program muzyczny CSW Zamek Ujazdowski  

6 grudnia – 15 kwietnia, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

Dwa wydarzenia wystartują w tym tygodniu w ramach nowego programu muzycznego Zamku Ujazdowskiego. Kurator programu Michał Libera, socjolog pracujący z dźwiękiem i muzyką, zaprosił do współpracy amerykańskiego artystę mieszkającego w Berlinie – Erika Smitha i Włocha – Francesco Cavaliere. Smith będzie kontynuował projekt trzech interwencji poświęconym podziemiom Zamku Ujazdowskiego i jego okolicom. Pierwsza z nich, odbyła się w październiku, drugą będzie można zobaczyć i usłyszeć już niedługo – w korytarzu technicznym instytucji. Cavaliere wykorzystuje elementy ze szkła Murano i splata je z narracją, w której powołuje do życia fantastyczne wszechświaty. Stworzył nawet słownik wyobrażonych przez siebie metamorficznych istot. 

Daniel Kotowski, „Scenografia głosów”

2-3 grudnia, Galeria Studio, Warszawa

Daniel Kotowski prezentuje performans inspirowany indonezyjską wioską Bengkala, gdzie wszyscy mieszkańcy – słyszący i głusi – posługują się lokalnym językiem migowym, a podziały na sprawnych i niesprawnych zanikają. Artysta, sam będący osobą głuchą, odwraca obowiązujące hierarchie: staje się „głośnikiem”, a jego dźwięki interpretują aktorzy i aktorki. „Scenografia głosów” bada możliwość budowania podmiotowości poza dominującym dyskursem oraz pokazuje, jak zmiana perspektywy ujawnia absurd społecznych podziałów.

„Wegetarianka”, reż. Paweł Miśkiewicz

Premiera: 4 grudnia, Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie

4 grudnia, poprzedzając otwarcie 18. Międzynarodowego Festiwalu Boska Komedia, odbędzie się polska prapremiera „Wegetarianki” według powieści noblistki Han Kang. Spektakl bada, co prowadzi człowieka do radykalnego wycofania – z ciała, języka i świata ludzi. Odrzucając społeczne role i przemoc codzienności, bohaterka pragnie stać się rośliną, a jej bunt rozgrywa się w ciszy i pęknięciach języka. Twórcy sięgają po ruch, obraz i wideo, by oddać procesy zanikania i przemiany. To opowieść o odmowie, która staje się ekstremalnym gestem sprzeciwu wobec opresyjnego porządku. 

Chris Niedenthal, „portret niezamierzony”

5 grudnia – 6 marca, Galeria Poprzeczna, Miechów

Wystawa Chrisa Niedenthala to wybór portretów powstałych trochę przypadkowo, bez ustawiania i pracy z modelem. Jak mówi fotoreporter: „Coś mi się spodoba w twarzy, w jej wyrazie, w spojrzeniu, w oczach, w uśmiechu lub brak uśmiechu, i już jest zdjęcie!”. W Galerii Poprzeczna w Miechowie będzie można obejrzeć selekcję fotografii powstałych w trakcie ostatnich 50 lat praktyki Niedenthala. Miejsce wystawy jest nieprzypadkowe – Galeria Poprzeczna popularyzuje fotografię artystyczną. Do tej pory gościła takie postaci jak nagrodzony kilkukrotnie World Press Photo Kacper Kowalski, francuski artysta wizualny Gael Bonnefon czy uznany portrecista Patryk Bułhak. Galeria współpracowała także z Miesiącem Fotografii w Krakowie czy Festiwalem Fotografii „W Ramach Sopotu”.

„Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi”

4 grudnia – 5 kwietnia, Muzeum Architektury we Wrocławiu

Wystawa „Ukryte szczątki” ukazuje, jak po 1945 roku zmieniła się architektura polskich wsi pod wpływem wojny, przesunięć granic i centralnego planowania. Nowe metody uprawy ziemi pociągały za sobą przekształcenia w zabudowie, technologii i projektowaniu krajobrazu. Kuratorzy z Muzeum Architektury we Wrocławiu i studia PROLOG śledzą te procesy – od reformy rolnej i eksperymentalnych wsi doświadczalnych, przez rozwój i upadek PGR-ów, aż po współczesne pozostałości tamtych idei. Narrację uzupełniają fotografie oraz głosy dzisiejszych mieszkańców tych obszarów.

Koncerty: ultra caro 

5 grudnia, klub RE, Kraków 

6 grudnia, Chmury, Warszawa

Londyńska producentka i wokalistka ultra caro (działająca wcześniej pod pseudonimem caro♡) wystąpi na dwóch koncertach w Polsce: w Krakowie i Warszawie. Artystka, znana ze współpracy z kultową wytwórnią PC Music, tworzy hipnotyczne połączenie shoegaze’u, dream popu i post-hyperpopu. Jej brzmienie jest niepodrabialne – pełne nowoczesnych tekstur dźwiękowych, emocjonalne i zanurzone w eterycznej atmosferze współczesnego popu. Poddajcie się muzycznej introspekcji w ten weekend.