23. Miesiąc Fotografii w Krakowie

14 maja – 14 czerwca

Tegoroczna edycja Miesiąca Fotografii w Krakowie odbędzie się pod hasłem „Unreal Estate” i skupia się na Polsce oraz Niemczech w kontekście Europy Środkowej. W programie głównym znalazły się trzy wystawy: „Speak, Volumes” w MOCAK-u z pracami Annette Kelm o pamięci i historii nazizmu, „A Possible Arrangement” w Bunkrze Sztuki, prezentująca projekty artystów i artystek z Polski i Niemiec dotyczące transformacji, migracji i tożsamości, oraz „Shifting Strata” w Galerii Pałacu Potockich, poświęcona krajobrazowi, pamięci i politycznym napięciom regionu. Program uzupełnią wydarzenia specjalne, a także Sekcja ShowOFF z sześcioma wystawami młodych twórców i twórczyń z kraju i zagranicy oraz polsko-niemiecka Sekcja FRINGE prezentująca prace studentów szkół artystycznych.

Ewa Dyszlewicz (Magazyn MINT) w rozmowie z Tobiasem Zielonym

Spotkanie w ramach 23. Miesiąca Fotografii w Krakowie

16 maja, godz. 16:00, Pałac Potockich, Kraków

Spotkanie z niemieckim artystą Tobiasem Zielonym będzie poświęcone jego praktyce fotograficznej i filmowej, a także pracy kuratorskiej realizowanej w ramach 23. Miesiąca Fotografii w Krakowie. Punktem wyjścia do rozmowy będzie nowa praca wideo „How To Make A Fire Without Smoke”, prezentowana w programie głównym festiwalu, oraz wystawa „Heat Signatures” Vitaliya Gerasymenki w Sekcji ShowOFF, której Zielony jest kuratorem. Rozmowę z artystą poprowadzi Ewa Dyszlewicz z „Mint”. Wydarzenie odbędzie się w języku angielskim.

Berlin Atonal x Unsound – The Infinite Now 

16-17 maja, Kraftwerk Berlin

Berlin Atonal i Unsound łączą siły w projekcie „The Infinite Now” – trzydziestogodzinnym programie muzycznym realizowanym w przestrzeni Kraftwerk Berlin. Ponad dwadzieścia osób artystycznych zaprezentuje swoje prace w jednym ciągłym bloku: eksperymencie z ambientowego i długotrwałego słuchania na skalę, która nie ma precedensu. W programie znalazły się m.in. Caterina Barbieri, Kali Malone, Actress, Keiji Haino, Romeo Castellucci i Scott Gibbons, Marginal Consort, Raphael Rogiński, Marta Salogni oraz Eiko Ishibashi i Jim O’Rourke prezentujący reinterpretację twórczości Włodzimierza Kotońskiego. Wydarzenie rozwija ideę słuchania jako doświadczenia cielesnego i zbiorowego, rozciągniętego w czasie i podporządkowanego rytmowi architektury, snu i percepcji.

„Worst Case Scenario”, reżyseria: Aleksandra Jakubczak

13 i 14 maja, Pawilon, Poznań

„Worst Case Scenario” Aleksandry Jakubczak to autobiograficzny spektakl poświęcony doświadczeniu życia z chronicznym lękiem. Punktem wyjścia staje się psychologiczne ćwiczenie polegające na wyobrażaniu sobie najgorszych możliwych scenariuszy – powracających, absurdalnych i niepokojąco znajomych narracji rodzących się w stanach lękowych. Twórczynie i twórcy traktują scenę jako przestrzeń spekulacji, w której lęk przestaje być wyłącznie ograniczeniem, a staje się narzędziem budowania bliskości, wspólnoty i nowych sposobów odczuwania rzeczywistości. Na scenie zobaczymy Monikę Frajczyk i Roba Wasiewicza.

11. Międzynarodowy Festiwal Poezji Silesius

17-24 maja, Wrocław

Tegoroczna edycja Międzynarodowego Festiwalu Poezji Silesius odbędzie się pod hasłem „Konflikt”, a gościem honorowym będzie Słowenia. W programie spotkania ze słoweńskimi poetkami: Anja Zag Golob, Nina Dragičević oraz Ana Pepelnik. Wśród gości będą także m.in.: Serhij Żadan, Marcin Świetlicki i Jul Łyskawa. Centralnym punktem festiwalu będzie gala 19. edycji Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius, która odbędzie się 23 maja we Wrocławskim Teatrze Współczesnym. Nagrody zostaną przyznane w kategoriach Książka Roku i Debiut Roku. Laureatem za całokształt twórczości został Konrad Góra. Podczas gali wręczona zostanie również Nagroda Ossolineum za Przekład Poetycki. 

„Dary przyjaźni”

Od 15 maja, ms1 i ms2, Muzeum Sztuki w Łodzi 

„Dary przyjaźni” to wystawa prezentująca blisko 150 prac podarowanych Muzeum Sztuki w Łodzi przez 80 artystek i artystów z całego świata w latach 2024–2026. Ekspozycja opowiada o solidarności artystycznej, relacjach między twórcami a instytucją oraz idei daru jako formie współpracy i budowania wspólnoty. Odwołując się do awangardowej historii muzeum, projekt pokazuje, jak gesty zaufania i wzajemności nadal kształtują kolekcję publiczną i wyobrażenie o roli sztuki we współczesnym świecie.

40. Dni Sztuki Współczesnej

16-24 maja, Białystok 

Jubileuszowa, 40. edycja Dni Sztuki Współczesnej odbywa się pod hasłem „radykalna empatia” i jest poświęcona tematom granic, migracji, zdrowia psychicznego, seksualności i społecznej solidarności. W programie znalazły się spektakle Michała Zadary, Anny Smolar i Michała Buszewicza, koncert projektu „Planet Lem” z udziałem Roberta Więckiewicza i zespołu RGG, występ WaluśKraksaKryzys oraz performance Igora Shugaleeva. Festiwal otworzy wystawa fotografii Stanisława Cioka, a wydarzenia odbywać się będą m.in. w Kinie Forum, Galerii Arsenał Elektrownia i Klubie Fama. 

„All the Diamonds”

16 maja – 5 lipca, Krupa Art Foundation, Wrocław

„All the Diamonds” to polsko-rumuńska wystawa zbiorowa, która przygląda się wsi jako przestrzeni pamięci, pracy i wspólnotowego doświadczenia. Projekt odchodzi od perspektywy wielkomiejskich centrów sztuki, koncentrując się zamiast tego na relacjach kulturowych i historycznych łączących oba regiony Karpat. Ekspozycja została zbudowana wokół trzech konstelacji: są to wyobrażone podobieństwa między Polską a Rumunią, nostalgia i pamięci oraz wieś jako praktyka codziennego życia. Wystawa bada napięcia między wspólnotą a wykluczeniem oraz naturą a katastrofą ekologiczną, a przy tym podkreśla znaczenie długofalowego zaangażowania w lokalny kontekst.

Artur Żmijewski i Paweł Althamer, „Na nas już czas” 

16 maja – 28 czerwca, Krupa Art Foundation, Wrocław

„Na nas już czas” prezentuje efekty wieloletniej współpracy Artura Żmijewskiego i Pawła Althamera, w której indywidualne autorstwo ustępuje miejsca wspólnemu procesowi twórczemu. Rzeźby, rysunki i kolaże powstają tu jako zapis relacji, dialogu i współdzielonego działania, a granice między indywidualnym działaniem artystów pozostają nieczytelne. Wystawa rozwija formę „rysunkowych konwersacji”, prowadząc do refleksji nad tożsamością, cielesnością i współistnieniem. Powstające prace funkcjonują jak zapis intensywnej rozmowy – pełnej napięć, deformacji i nieustannego negocjowania wspólnej formy.

Karol Bagiński, „Odwrót”

16 maja – 19 czerwca, Molski Gallery, Poznań

W Poznańską Noc Muzeów w Molski Gallery otwiera się wystawa Karola Bagińskiego „Odwrót”. To prezentacja prac laureata pierwszej nagrody w konkursie „Projekt Garaż” – inicjatywie Molski Foundation wspierającej młode osoby artystyczne stawiające pierwsze kroki na scenie galeryjnej. Bagiński zaprezentuje kilkanaście obrazów i obiektów malarskich, których motywem przewodnim jest „odwrót”. Oznacza on wycofanie się w momencie, gdy dalszy ruch wydaje się nierozsądny. Dotyczy także chęci rozciągnięcia odwróconego porządku, karnawału, w którym nie trzeba przejmować się codziennością i sprzeciwiać rygorom ciągłej pracy i samodoskonalenia. 

Iza Tarasewicz, „Boom”

16 maja – 4 lipca, 66P Subiektywna Instytucja Kultury, Wrocław

Wystawa Izy Tarasewicz bada relacje między materią, energią i wspólnotą, traktując rzeźbę i instalację jako narzędzia poznawcze służące mapowaniu ukrytych procesów i zależności. Tytułowy „Boom” odnosi się do momentu uwolnienia potencjalności — dynamicznej energii zakorzenionej w pamięci, doświadczeniu i współdzielonych relacjach. Prace artystki funkcjonują jak pulsujące organizmy lub układy gwiezdne, pozostające w ciągłym ruchu i przemianie. Odwołując się do filozofii, nauki i teorii chaosu, Tarasewicz proponuje wizję świata jako sieci współzależnych bytów, przekraczających granice między tym, co ludzkie i pozaludzkie.

„Słońce. Powietrze. Popiół”, reżyseria: Katarzyny Kalwat 

Praremiera: 15 maja, godz. 19:00, Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego, Wrocław

Katarzyna Kalwat wraca do Teatru Polskiego w Podziemiu z nowym spektaklem inspirowanym najnowszym tekstem noblistki Elfriede Jelinek. „Słońce. Powietrze. Popiół” to muzyczno-teatralna opowieść o przemijaniu, żałobie i nieuchronności końca, w której powaga spotyka się z absurdem i humorem. Reżyserka po raz kolejny sięga po transową, rytmiczną formę, łącząc teatr, muzykę wykonywaną na żywo i operowy głos Agaty Zubel. Za muzykę odpowiada Wojciech Błażejczyk, a spektakl powstaje w koprodukcji Teatru Polskiego w Podziemiu, Instytutu Grotowskiego i Narodowego Forum Muzyki.

„Na środkowym pasie latem trawa była wysoka”

od 14 maja, Muzeum Architektury we Wrocławiu

Artystki i artyści: Ewa Axelrad, Alicja Bielawska, Emanuel Geisser i Kama Sokolnicka, Marlena Kudlicka, Natalia LL, Piotr P. Skiba, Łukasz Wojciechowski

Wystawa przygląda się historii dolnośląskiego odcinka autostrady A4 jako przestrzeni, w której od niemal stu lat spotykają się przemiany polityczne, społeczne i krajobrazowe. To także opowieść o pograniczu, zmianach przynależności i pamięci zapisanej między polskimi i niemieckimi doświadczeniami regionu. Prace zaproszonych artystów i artystek zestawione zostały z mapami, planami, fotografiami i dokumentami, tworząc wielogłosową narrację o miejscu, które jest nie tylko trasą, ale też nośnikiem historii.

Koncert: LOTTO & Emil Pietrzyk

17 maja, godz. 19:00, Klub Spatif, Warszawa

LOTTO to jeden z najciekawszych polskich projektów eksplorujących pogranicza improwizacji, minimalizmu, noise’u i muzyki eksperymentalnej. Zespół tworzą Mike Majkowski, Łukasz Rychlicki, Paweł Szpura i Lazy Dolphin, wspólnie budując hipnotyczne, intensywne brzmienia balansujące między transowością a emocjonalnym napięciem. Grupa występowała na najważniejszych festiwalach muzyki alternatywnej i eksperymentalnej w Polsce i Europie, m.in. Unsound, OFF Festival czy Le Guess Who?. Wieczór otworzy Emil Pietrzyk – multiinstrumentalista poruszający się między neo-folkiem, minimalizmem i improwizacją.

„Jak zrobić stół?”

15 maja – 14 czerwca, Galeria Pracownia Wschodnia, Warszawa

Osoby artystyczne: Mykola Bilyk, Mikołaj Chylak, Adam Durjasz, Olha Hurenko, Mateusz Możejko, Iwona Mysera, Paweł Mysera, Hubert Ostrowski, Jędrzej Owsiński, Ada Adu Rączka, Patryk Różycki

Nowa wystawa w Galerii Pracownia Wschodnia podejmuje temat budowania relacji z drugim człowiekiem we współczesnym świecie. Zaproszone osoby przyglądają się różnego typu więziom, ujawniając ich napięcia, kruchość i nieoczywistość. Centralnym elementem ekspozycji jest symboliczny stół zbudowany ze znalezionych fragmentów – jednocześnie rzeźba i miejsce wspólnego działania. Wokół niego odbywać się będą działania performatywne i kolektywne, takie jak wspólne lepienie pierogów we współpracy z kolektywem Food Not Bombs czy szycie noszy dla ukraińskich żołnierzy.

Viva Musica!
28 maja – 15 lipca, Bratysława 
Philip Glass „Einstein on the Beach”
28 maja, Old Market Hall, Bratysława

Znamy pełny program bratysławskiej festiwalu Viva Musica! Jednym z najważniejszych punktów programu będzie pokaz legendarnej opery „Einstein on the Beach” autorstwa Philip Glass, który odbędzie się 28 maja w Old Market Hall w Bratysławie. W rolę narratorki opery będzie Suzanne Vega. Philip Glass to jeden z najbardziej wpływowych kompozytorów muzyki współczesnej i pionier minimalizmu. Jego twórczość miała ogromny wpływ nie tylko na muzykę klasyczną, ale też film, teatr i kulturę popularną. „Einstein on the Beach”, stworzone wspólnie z reżyserem Robert Wilson, uznawane jest za jedno z najważniejszych dzieł operowych XX wieku i przełomowy przykład teatru muzycznego. Suzanne Vega to jedna z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich wokalistek i autorek tekstów, znana z utworów takich jak „Luka” czy „Tom’s Diner”. Artystka od lat działa na styku muzyki folkowej, alternatywnej i literackiej narracji, regularnie angażując się również w projekty teatralne i multimedialne. Festiwal Viva Musica! od lat należy do najważniejszych wydarzeń muzycznych na Słowacji i prezentuje zarówno muzykę klasyczną, jak i projekty z pogranicza jazzu, alternatywy oraz współczesnych eksperymentów dźwiękowych.