Kultura obowiązkowa 13-19 kwietnia
( 13.04.2026 )
Flipka Rutkowska zrywa z genderem, Timeless Film Festival przypomina filmowe klasyki, Jakub Skrzywanek i Piotr Czapliński sięgają po „Requiem dla snu”, a Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie zastanawia się nad pojęciem domu. Do tego koncert Royber Trio w Warszawie, festiwal Książka i Miasto w Poznaniu pod hasłem „Grzeszne miasto” i wystawy Piotra Bosackiego, Mai ∀. Ngom, Liliany Zeic i Natalii Zagórskiej-Thomas.
Filipka Rutkowska, „Gender Is Over”
13 kwietnia – 5 lipca, Galeria Studio, Warszawa
„Gender Is Over” to pierwsza instytucjonalna wystawa indywidualna Filipki Rutkowskiej. Pochodząca ze Śląska artystka traktuje własną tożsamość jako materiał twórczy, łącząc osobiste doświadczenia z refleksją społeczną i queerową krytyką. Ekspozycja obejmuje trzy etapy twórczości artystki: od najwcześniejszych, powstałych od 2008 roku, po najnowsze instalacje i działania performatywne. Udział Pawła Althamera, Hanayo i Dawida Nickela poszerza tę opowieść o dodatkowe perspektywy.
Filipka Rutkowska, „Gender Is Over”, mat. prasowe
III Timeless Film Festival Warsaw
17-27 kwietnia, kina: Iluzjon, Luna, Muranów, Warszawa
Timeless Film Festival Warsaw powraca do Warszawy po raz trzeci. W programie 170 filmów z 25 krajów, w tym retrospektywy Petera Weira („Truman Show”, „Piknik pod Wiszącą Skałą”) i Jerzego Kawalerowicza („Pociąg”, „Faraon”), a także przeglądy kina włoskiego – m.in. sekcja „Giallo” z filmami Daria Argenta i Mario Bavy – oraz klasycznego kina argentyńskiego. Zaplanowane są także wydarzenia muzyczne: koncert Gruppo di Improvvisazione Giallo, pokazy z muzyką na żywo oraz finałowy seans „Rękopisu znalezionego w Saragossie” z muzyką Krzysztofa Pendereckiego. Więcej propozycji na stronie festiwalu.
„Sześć kobiet dla zabójcy”, reż. Mario Bava, mat. prasowe
Premiera: „Requiem dla snu”, reż. Jakub Skrzywanek
17 kwietnia, Teatr Studio, Warszawa
25 kwietnia, Narodowy Stary Teatr w Krakowie
Reżyser Jakub Skrzywanek i dramaturg Jan Czapliński sięgają po „Requiem dla snu” Huberta Selby’ego Jr., by opowiedzieć o współczesnych mechanizmach uzależnienia. Ważnym punktem odniesienia dla twórców była też filmowa adaptacja powieści Darrena Aronofsky’ego. Przedstawienie powstało jako koprodukcja Teatru Studio w Warszawie i Narodowego Starego Teatru w Krakowie. Muzykę skomponował Marcin Masecki, który wykona swoje organowe requiem na żywo podczas obu premier.
„Requiem dla snu”, reż. Jakub Skrzywanek, fot. HaWa
„Спільні домівки / Domy wspólne”
18 kwietnia – 30 czerwca, Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
Familijna wystawa „Спільні домівки / Domy wspólne” jest oparta na pytaniu, czym jest dom i co nam daje poczucie bezpieczeństwa we współczesnym świecie. Powstała z udziałem osób z doświadczeniem migracji, szczególnie pochodzenia ukraińskiego. Punktem wyjścia były warsztaty, podczas których dzieci i dorośli tworzyli hafty, kolaże i ceramikę, opowiadali o swoich doświadczeniach utraty domu, i o tym, co pozwala im się czuć „jak u siebie” w nowym miejscu. Wystawa ma interaktywny i sensoryczny charakter. Zawiera też materiały, które mają pomóc dorosłym oswajać z dziećmi tematy domu, pamięci i zmiany.
„Grzeszne miasto” – X Festiwal Książka i Miasto
13-19 kwietnia, Poznań
Siedem grzechów i siedem dni poznańskiego festiwalu Książka i Miasto. Tegoroczna, jubileuszowa edycja wydarzenia to okazja do rozmowy z Jackiem Dehnelem i Piotrem Tarczyńskim o kryminale „Szaleństwo i śmierć spłyną z gór. Śledztwa profesorowej Szczupaczyńskiej”, Janem Mencwelem o jego książce „Betonoza. Jak się niszczy polskie miasta”, czy Martą Madejską, autorką „Alei Włókniarek”. W programie są też warsztaty literackie, reading party i śniadanie literackie. Sprawdźcie program festiwalu.
Koncert: Royber Trio (Macio Moretti | Mikołaj Trzaska | Olo Walicki)
15 kwietnia, godz. 20:30, Pardon, To Tu, Warszawa
Koncert z okazji premiery albumu „November”, debiutanckiej płyty Royber Trio, to spotkanie z muzyką intensywną i nieprzewidywalną. Materiał wyrósł z tematów filmowych do obrazów Wojciecha Smarzowskiego, które trio rozwija w kierunku swobodnej improwizacji. Na żywo usłyszymy kameralne, ale intensywne brzmienie saksofonu, kontrabasu i perkusji, gdzie granice między kompozycją a improwizacją zacierają się w czasie rzeczywistym.
Royebr Trio, fot. Magdalena Kuraś
Piotr Bosacki, „Retina i Parkietaż”
17 kwietnia – 7 czerwca, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
Piotr Bosacki przygląda się napięciu między porządkiem a tym, co wymyka się spod kontroli. Artysta konstruuje precyzyjne systemy, w których wypatruje błędów i odchyleń. Na wystawie w Zamku Ujazdowskim zobaczymy film „Retina in Vitro”, łączący czytany przez artystę poemat o talmudycznej strukturze z obrazem wykonanym w technologii druku 3D, oraz geometryczne kompozycje z cyklu „Parkietaż Serialny”.
Piotr Bosacki, „Retina in Vitro”, wideo, 2023, dzięki uprzejmości artysty
Maja ∀. Ngom, „Voicerals”
17 kwietnia – 31 maja, galeria skala, Poznań
Maja ∀. Ngom, artystka polsko-senegalskiego pochodzenia, przekształca galerię skala w przestrzeń pełną obiektów i dźwięku, sięgając do wspomnień i własnych doświadczeń tożsamościowych. Częścią instalacji jest sonosfera tworzona przez performerki: Ngnimę Sarr (T.I.E), Nikę Kimaty i Sylwię Achu, których głosy budują opowieść o pamięci i reprezentacji. Autorką oprawy dźwiękowej jest producentka Kitty Sarcasm. Praca rozwijająca cykl Dark Polish Archives bada napięcie między widzialnością a niewidzialnością.
Maja ∀. Ngom, „bez tytułu (Po-tworzenie)”, 2025. Fot. Krzysztof Tomasik / Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej
Liliana Zeic, „Morszczyny wracają do Bałtyku”
Natalia Zagórska-Thomas, „Biuro rzeczy zagubionych”
18 kwietnia – 12 czerwca, lokal_30, Warszawa
Dwie wystawy łączą refleksję nad pamięcią i materialnością świata. „Morszczyny wracają do Bałtyku” Liliany Zeic opowiada o zanikającym ekosystemie, łącząc sztukę z badaniami środowiskowymi i autorską techniką intarsji. „Biuro rzeczy zagubionych” Natalii Zagórskiej-Thomas przywraca życie porzuconym przedmiotom, tworząc z nich poetyckie, surrealne kompozycje balansujące na styku pamięci, materii i wyobraźni.
Liliana Zeic, „Nosy jak butelki”, mat. prasowe