Fotofestiwal
18-28 czerwca, Łódź

Jubileuszowa, 25. edycja Fotofestiwalu po raz kolejny zamieni Łódź w miejsce spotkań z najciekawszą współczesną fotografią i sztuką wizualną. W programie znalazły się premierowe wystawy i głośne nazwiska. Zobaczymy m.in. projekty Philipa Montgomery’ego – kronikarza współczesnej Ameryki, Carlosa Alby, który udokumentował życie londyńskich rudych lisów, Fenga Li, znanego z surrealistycznych obserwacji codzienności, oraz Augustina Rebeteza, tworzącego na pograniczu fotografii, filmu i instalacji. Festiwal rozpocznie się od wyjątkowego wydarzenia – instalacji dźwiękowo-wizualnej Hani Rani i sir Johna Akomfraha. Wystawom towarzyszyć będzie bogaty program koncertów, spotkań i wydarzeń, które od 18 do 28 czerwca wypełnią Łódź zaskakującymi opowieściami o współczesnym świecie.

20 czerwca o godz. 15:00 w Pałacu Alfreda Biedermanna w Łodzi odbędzie się debata „Ekran zjadł obraz. I co dalej?”, poświęcona przyszłości fotografii, mediów drukowanych i kultury patrzenia w epoce cyfrowej. W dyskusji udział wezmą Iga Trydulska („K MAG”), Karolina Mazurkiewicz („Pismo”), Ewa Dyszlewicz („Mint”), Marcin Matuszak („Kwartalnik Fotografia”) oraz Przemek Bociąga („Magazyn Dobrej Fotografii Analog”), którzy porozmawiają o tym, jak zmienia się rola fotografii, druku i magazynów wizualnych w świecie zdominowanym przez ekrany.

SFORA Festival
19-21 czerwca, Rajgród

SFORA Festival to kilka dni muzyki, sztuki i odpoczynku nad Jeziorem Rajgrodzkim. Oddolna inicjatywa od kilku lat łączy starannie wyselekcjonowany program muzyczny z warsztatami, performansami, pokazami filmowymi i działaniami w przestrzeni. Tegoroczna edycja czerpie inspirację z czasu przesilenia letniego i Nocy Kupały, traktując je jako punkt wyjścia do refleksji nad wspólnotą, relacją z naturą i współczesnymi formami świętowania. W programie znalazły się m.in. performanse Dana Ozeriego, Lagoony Aqua Pussy, Hiemery, Hrabiny i Leona Dziemaszkiewicza, ballroom jam prowadzony przez Mother Bożnę Elle, warsztaty voguingu z Mother Daną Elle, a także występy KUXU, 997, DIV4, DJ-a Neurospicy i Larissy.

Malta Festival
21-28 czerwca, Poznań

Tegoroczna edycja Malta Festival odbywa się pod hasłem „Za miłość!” i po raz kolejny łączy głośne międzynarodowe produkcje z wydarzeniami plenerowymi oraz koncertami światowych artystów. W programie znalazły się m.in. „Dystans” Tiago Rodriguesa oraz „This resting, patience” Ewy Dziarnowskiej, operowo-performatywne „La Mort de la Mer” duetu CocoRosie z udziałem Justyny Wasilewskiej oraz 24-godzinne „The Second Woman” z Magdaleną Cielecką. Muzyczną część festiwalu współtworzą m.in. Benjamin Clementine, Devendra Banhart, Beirut, Efterklang, The Blaze, The Blessed Madonna i Two Door Cinema Club. Malta ponownie wychodzi także w przestrzeń miasta, zapraszając publiczność do wspólnego przeżywania sztuki poza tradycyjnymi scenami.

„Kolekcja prywatna” 
Premiera: 20 czerwca, godz. 20:00, Nowy Teatr, Warszawa

„Kolekcja prywatna” Claude’a Bardouila to osobista podróż przez świat artystycznych fascynacji, wspomnień i kulturowych mitologii. Francuski choreograf przywołuje postaci, które odcisnęły ślad na jego wyobraźni – od Marguerite Duras i Chantal Akerman po Catherine Deneuve, Iggy’ego Popa czy Nancy Spungen. Ich biografie splatają się z doświadczeniami artysty i tworzą opowieść o pamięci, stracie, pożądaniu i sile obrazów, które kształtują nasze życie. Spektakl, zrealizowany wspólnie z Wojciechem Grudzińskim oraz aktorkami Nowego Teatru – Małgorzatą Hajewską-Krzysztofik, Eweliną Pankowską i Magdaleną Popławską – łączy choreografię, teatr i autobiograficzną narrację, tworząc intymny portret artysty oraz jego prywatnego „muzeum” inspiracji.

Karolina Breguła, „Dotyka czoła, czuje jak pali, prawdopodobnie ma gorączkę”
19 czerwca – 20 września, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa

Jak funkcjonują wspólnoty żyjące w cieniu nieustannego zagrożenia? W swojej najnowszej wystawie Karolina Breguła bada społeczne mechanizmy uruchamiane przez lęk, niepewność i kryzys. Punktem wyjścia jest filmowa narracja osadzona w nadmorskim pejzażu, gdzie obserwacja zbliżającego się kataklizmu staje się pretekstem do refleksji nad solidarnością, obojętnością i odpowiedzialnością za innych. Artystka przygląda się procesom, które prowadzą do erozji zaufania i rozpadu więzi społecznych, a także temu, jak długotrwałe poczucie zagrożenia zmienia sposób postrzegania rzeczywistości. Wystawa łączy osobiste historie z szerszą refleksją nad współczesnym doświadczeniem życia w poczuciu kryzysu.

Weekend Finałowy Konkursu Wyobraź Sobie
19-20 czerwca, Konstancin Jeziorna
Transmisja z gali finałowej: 20 czerwca 20.30

Polski Indiana Jones, opowieść o współczesnej męskości, horror z dybukiem na tle Marca ’68 czy historia chłopca odkrywającego świat ukryty pod dywanem – już 20 czerwca poznamy laureatów 5. edycji Konkursu Wyobraź Sobie. To inicjatywa wspierająca rozwój nowych pomysłów filmowych i scenariuszy, wychodząca z założenia, że dobre kino zaczyna się od dobrej historii. Finaliści pracują nad swoimi projektami podczas warsztatów i konsultacji z uznanymi przedstawicielami branży, zyskując realną szansę na ich dalszy rozwój i ekranizację. W skład Kapituły i Jury weszli m.in. Ewa Puszczyńska, Allan Starski, Tomasz Kot, Magdalena Boczarska i Piotr Dzięcioł. Galę finałową będzie można oglądać na żywo na kanale YouTube Konkursu Wyobraź Sobie. Patronem medialnym wydarzenia jest Mint Magazine.

Martha Cooper, „Unsanctioned” 
20 czerwca – 22 sierpnia, BD Gallery, Warszawa

Martha Cooper – jedna z najważniejszych fotografek dokumentalnych naszych czasów, której archiwum znajduje się w zbiorach Library of Congress w Waszyngtonie – po raz pierwszy odwiedzi Polskę. Artystka, znana m.in. z dokumentowania narodzin nowojorskiego graffiti i kultury hip-hopowej oraz autorka kultowej książki „Subway Art”, otworzy wystawę „Unsanctioned” w warszawskiej BD Gallery. Jej fotografie były prezentowane m.in. w Berlinie, Los Angeles, Nowym Jorku, Stambule i na Biennale w Wenecji. 20 czerwca o godz. 19:00 Cooper otworzy wystawę przy ul. Puławskiej 31, a 23 czerwca o godz. 18:00 spotka się z publicznością podczas rozmowy „Antropologia spojrzenia” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

„NÓW w BWA. Dialog form”
18 czerwca – 2 sierpnia, Galeria Sztuki BWA w Olsztynie

Czym jest dziś współczesne polskie rzemiosło i jakie miejsce zajmuje w kulturze wizualnej? Wystawa „Dialog form”, przygotowana przez BWA Olsztyn i Stowarzyszenie NÓW. Nowe Rzemiosło, podejmuje próbę odpowiedzi na te pytania. Pierwsza odsłona projektu skupia się na relacjach między naturą, materiałem i procesem twórczym, pokazując rzemiosło jako obszar świadomego działania, eksperymentu i poszukiwań. Prace zaproszonych twórczyń i twórców, reprezentujących różne techniki i materiały, tworzą wielogłosową opowieść o dialogu między tradycją a współczesnością, sztuką, projektowaniem i funkcją użytkową.

„Negocjacje słoneczne” 
„Żyjnia”: wystawa-sytuacja. Sezon letni 
20 czerwca –25 września, Żyjnia BWA Wrocław

Jak wyglądałaby wystawa poświęcona relacjom człowieka ze Słońcem? „Negocjacje słoneczne” – letnia odsłona projektu Żyjnia w BWA Wrocław – zaprasza do refleksji nad światłem, czasem i rytmami natury. Punktem wyjścia jest fakt, że promienie słoneczne docierają do Ziemi z niemal ośmiominutowym opóźnieniem, podważając nasze intuicyjne wyobrażenie teraźniejszości. W pracach trzynastu artystek i artystów Słońce staje się nie tyle symbolem, ile realną siłą wpływającą na materię, krajobraz i codzienne praktyki. Rzeźby, instalacje, tkaniny, wideo i obiekty tworzą wielowątkową opowieść o współistnieniu z żywiołem, którego obecność nieustannie kształtuje nasze otoczenie.

Manifesta 16 Ruhr
21 czerwca – 4 października, Zagłębie Ruhry, Niemcy  

Aż dziewięcioro artystów i artystek z Polski znalazło się w programie Manifesta 16 Ruhr – jednej z najważniejszych europejskich imprez poświęconych sztuce współczesnej. Tegoroczna edycja biennale, odbywająca się od 21 czerwca do 4 października w niemieckim Zagłębiu Ruhry, będzie badać potencjał opuszczonych kościołów jako nowych przestrzeni życia społecznego i kulturalnego. Wśród zaproszonych twórców znaleźli się m.in. Mirosław Bałka, Katarzyna Kozyra, Małgorzata Mirga-Tas, Wilhelm Sasnal, Mikołaj Sobczak, Zuza Golińska i Nicolas Grospierre. To jedna z najmocniejszych polskich reprezentacji w historii Manifesta, prezentująca szeroki wachlarz stylów i pokoleń współczesnej sztuki.

„90/90. Dookoła muzeum”
19 czerwca 2026 – 1 lutego 2027, Muzeum Warszawy

Co kryje się za kulisami jednej z najważniejszych instytucji kultury w Warszawie? Z okazji 90. urodzin Muzeum Warszawy powstał projekt „90/90. Dookoła muzeum”, który odsłania codzienność miejsca zwykle niedostępną dla zwiedzających. Jubileuszowa ścieżka prowadzi przez 90 obiektów związanych z funkcjonowaniem muzeum – od cennych eksponatów po niepozorne narzędzia pracy, zapachy i architektoniczne detale. To także opowieść o ludziach tworzących instytucję oraz jej historii, rozpisana na wszystkie oddziały Muzeum Warszawy. Projekt pozwoli zajrzeć do magazynów, pracowni konserwatorskich i ukrytych przejść, pokazując muzeum z zupełnie nowej perspektywy.

„Międzynarodowa Wystawa Skóroplastyczna”
19 czerwca – 6 września, BGSW, Słupsk, Ustka 

Osoby artystyczne: Jan Baszak, Agnieszka Grodzińska, Katarzyna Górna, Wojciech Dada, Rafał Jakubowicz, Lukas Hofmann, Eszter Metzing, Hanna Nowicka, Przemysław Piniak, Cezary Poniatowski, Virginia Russolo, Janina Sabaliauskaitė, Dominik Styk, Karolina Wysocka, Paweł Żukowski

Czy skóra może być jednocześnie materiałem artystycznym, przedmiotem pożądania i źródłem etycznych wątpliwości? „Międzynarodowa Wystawa Skóroplastyczna” nawiązuje do eksperymentalnych plenerów organizowanych w Krzyni w latach 1977–1989, zestawiając archiwalne prace z realizacjami współczesnych artystek i artystów z Polski oraz Europy Środkowej. Na ekspozycji prezentowane są także obiekty ze zbiorów Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej oraz Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku. Wystawa przygląda się historii lokalnego przemysłu skórzanego, a do tego stawia pytania o miejsce skóry we współczesnej kulturze, relacje człowieka ze zwierzętami oraz konsekwencje przemysłowej eksploatacji natury.

„Pranie muzgó”, reż. Magda Szpecht
Prapremiera: 19 czerwca, godz. 19:00, Mała Scena Teatru Jaracza w Łodzi

Informacje stają się dziś narzędziem wpływu, a granica między faktem i manipulacją coraz częściej się zaciera, „Pranie muzgó” podejmuje temat wojny informacyjnej i jej wpływu na społeczeństwo. Spektakl Magdy Szpecht i Szymona Adamczaka jest opowieścią o działalności fikcyjnego instytutu badawczego zajmującego się analizą mechanizmów dezinformacji i propagandy. Czerpiąc z badań nad neuropolityką oraz współczesnych doświadczeń związanych z wojną w Ukrainie, twórcy przyglądają się sposobom kształtowania opinii publicznej, lęku i społecznego chaosu. Teatr staje się tu przestrzenią krytycznej refleksji nad rzeczywistością przesyconą informacjami.