„Silver”, reż. Natalia Koniarz

wciąż w kinach, Rzeszów, Warszawa, Włoszczowa, Żywiec 

Cerro Rico – „bogata Góra” w Boliwii – skrywa ogromne złoża srebra, które od pokoleń dają utrzymanie okolicznym mieszkańcom, jednocześnie narażając ich na śmiertelne ryzyko. Z wydobywanego tam surowca korzystają koncerny z Japonii, Meksyku i Stanów Zjednoczonych, nie ponosząc żadnej odpowiedzialności za warunki pracy i życie górników. Pośrednio korzystają z niego także zwykli użytkownicy telefonów komórkowych i aparatów fotograficznych. Film „Silver” opowiada o splocie zależności w zglobalizowanym świecie. Oszczędny w środkach, unika publicystycznego tonu, skupiając się na obserwacji i podążając śladem bohaterów. Pełnometrażowy debiut fabularny Koniarz był najczęściej nagradzanym filmem 65. Krakowskiego Festiwalu Filmowego. 

SAVE THE DATE: „Żyjnia” 

23 stycznia – 19 marca (sezon zimowy),  Żyjnia BWA Wrocław

Miejsce sztuki i wytchnienia – w nowym roku we Wrocławiu otworzy się Żyjnia. To przestrzeń przeznaczona do odpoczynku wśród dzieł i działań artystycznych, pozwalająca obcować ze sztuką na wiele sposobów, poprzez angażowanie wyobraźni i zmysłów. Jej otwarcie zostanie zainaugurowane dwunastomiesięczną wystawą-sytuacją „Żyjnia”, która będzie się zmieniać zgodnie z rytmem przyrody. Nad zimową odsłoną projektu pracuje ponad 20 artystek i artystów zaproszonych do współpracy przez Katarzynę Roj, autorkę koncepcji tego miejsca i dyrektorkę programową BWA Wrocław Galerii Sztuki Współczesnej. Inauguracja potrwa od 23 do 25 stycznia i obejmie specjalne oprowadzania artystyczne oraz seans dźwiękowy. Obowiązkowe zapisy ruszają 8 stycznia.   

Agresja w polityce? Narutowicz 1922 | 2025 
Debata, koncert Hańby, film i performance

16 grudnia, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa

W 103. rocznicę zamachu na Gabriela Narutowicza Zachęta i Instytut Myśli Politycznej im. Narutowicza proponują spojrzenie na historię i współczesność przez pryzmat kultury. Program wydarzenia „Agresja w polityce? Narutowicz 1922 | 2025” łączy debatę, premierę filmu, performance i koncert, tworząc przestrzeń do rozmowy o języku przemocy, odpowiedzialności słów i kondycji demokracji. Wieczór otworzy debata poświęcona agresji w życiu publicznym, następnie pokazany zostanie film Łukasza Surowca o wyborach, które wygrał Narutowicz, i napięciach tamtego czasu. Marta Romankiv w swoim performansie zaprosi publiczność do zabrania głosu, a całość zamknie koncert zespołu Hańba!, który od lat komentuje historię i współczesną politykę.

„Ziemia oskalpowana” , reż. Zdenka Pszczołowska

19-21 grudnia, Nowy Teatr, Warszawa

Spektakl autorstwa Agnieszki Wolny-Hamkało, Zdenki Pszczołowskiej, Agaty Skrzypek, grupy TERAZ POLIŻ (w składzie: Dorota Glac i Marta Jalowska) odnosi się do kryzysu ekologicznego i roli sztuki w procesach zmiany. Czy ma ona wystarczającą moc sprawczą? Przekonajcie się w ten weekend.   

Koncert: Emma-Jean Thackray presents Weirdo

19 grudnia, godz. 19:00, Jassmine, Warszawa

Głos pokolenia outsiderów – tak zapowiadany jest koncert brytyjskiej artystki Emmy-Jean Thackray, która ponownie wystąpi w Jassmine. Kompozytorka, producentka, multiinstrumentalistka i DJ-ka przekracza gatunki, balansując między grunge'em, funkiem, soulem, jazzem i popem. „The Guardian” określił ją mianem „crossover star”, została też nagrodzona przez Jazz FM za Przełom Roku i Album Roku („Yellow”, 2022). W Warszawie wystąpi ze swoim drugim albumem „Weirdo”, wydanym przez Brownswood Recordings i Parlophone. To pełen humoru i dystansu, osobisty zapis doświadczeń związanych z neuroatypowością, stratą i akceptacją własnej inności. 

Inauguracja instalacji dźwiękowej i performans Anny Zaradny

19 grudnia, Plac Unii Lubelskiej, Warszawa

Odsłonięcie pracy „SKY IS THE LIMIT / SECRET STREAM” odbędzie się w przestrzeni publicznej przy placu Unii Lubelskiej, a pokazowi instalacji będzie towarzyszył performans dźwiękowy Anny Zaradny. Projekt łączy obraz z dźwiękiem, odsłaniając ukryte warstwy miasta, ślady dawnych technologii oraz nagrania zarejestrowane podczas podróży artystki. Wcześniejsza wersja instalacji była prezentowana w Zachęcie na wystawie „Łzy szczęścia” w 2024 roku, natomiast obecna odsłona, włączona do kolekcji Fundacji, została opracowana z myślą o historii i charakterze placu Unii Lubelskiej. Jednocześnie przez cały grudzień w budynku Plac Unii będzie można oglądać wideo artystki „Enjoy the Silence” z kolekcji Fundacji.

Brenda Navarro, „Puste domy”

premiera: 15 grudnia, wyd. ArtRage  

„Puste domy” Brendy Navarro, znanej w Polsce z książki „Prochy w ustach”, to przejmująca opowieść o dwóch kobietach, których życie splata los zaginionego dziecka. Jedna mierzy się z żałobą i pytaniem, czy naprawdę chciała zostać matką; druga – latami pragnąca macierzyństwa – posuwa się do porwania, nie przewidując konsekwencji. Powstaje poruszający obraz samotności i presji społecznej we współczesnym Meksyku. Navarro, socjolożka, ekonomistka feministyczna i założycielka #EnjambreLiterario – grupy promującej pisarstwo kobiet – w swoim powieściowym debiucie z  przenikliwością bada pęknięcia ukryte pod narracją o „idealnej” matce.