Kultura obowiązkowa, 18-24 sierpnia
( 18.08.2025 )
W Elblągu czas na modlitwę, a Molski Art Foundation szukają młodych artystów. W warszawskiej Jednostce Grynberg pokazuje swoje zdjęcia, na Ochocie w Stroboskopie Izabela Wowczko zdziera skórę. Natalia Vatsadze pogada z ludźmi w U-Jazdowskim, a w Pardon, To tu dziwnie w gębie.
Módlmy się
18 sierpnia – 12 października, Galeria EL, Elbląg
Czym jest modlitwa we współczesnym świecie? I czy można ją przetłumaczyć na język sztuki wizualnej? Wystawa „Módlmy się” ma być intymną i precyzyjną próbą odpowiedzi na te pytania. To wspólny projekt artystki Zuzy Dolegi i pisarza Mariusza Szczygła, którzy próbują zacierać granice między słowem a obrazem. Wszystko zaczęło się od eseju Szczygła „Popiół ze słów”, opublikowanego w „Wysokich Obcasach Extra”, w którym autor wyraził swoją fascynację sztuką Dolegi. Kuratorka Emilia Orzechowska zaprosiła twórców do kontynuowania wymiany, ale już w przestrzeni elbląskiej galerii. Szczygieł zadał 60 osobom pytania: jak się modlisz, do kogo, w jakiej intencji? Odpowiedzi były różne – prywatne, filozoficzne, cielesne, ateistyczne. Wybrał 25 z nich. To właśnie te modlitwy, przełożone na język pirografii przez Dolegę, tworzą nowy cykl prac, inspirowanych formą modlitewnika, ale wykraczających poza jego ramy. I pewnie nie będzie piosenek z gitarą jak w Oazie.
Projekt Garaż
zgłoszenia do 30 sierpnia, ogłoszenie finalistów: 15 września
Molski Art Foundation ogłasza pierwszą edycję konkursu „Projekt Garaż”, skierowaną do młodych osób artystycznych – osób studenckich i absolwentów uczelni artystycznych, którzy obronili dyplomy po 2022 roku. Celem jest wsparcie tych, którzy dopiero wchodzą w świat sztuki. W grę wchodzą prace malarskie, rzeźby, papier, tkaniny – wszystko, co materialne. Dziewięciu wyłonionych finalistów pokaże swoje prace w ramach trzech wystaw zbiorowych. Kuratelę obejmuje zespół Molski Gallery, który ma też pełnić rolę mentorską. Wśród członków jury znalazł się nasz redaktor naczelny Alek Hudzik, które będzie oceniał pracę wspólnie z m.in. Michałem Molskim, Pauliną Ostałowską i Stachem Szabłowskim. Nagrodą główną jest 15 000 zł, indywidualna wystawa w Molski Gallery w Poznaniu w 2026 roku oraz organizacja wystawy przy współpracy z Galerią Sztuki im. Jana Tarasina z cyklu „Postój ze Sztuką”. Finał i ogłoszenie zwycięzcy nastąpią jesienią na październikowym wernisażu w Poznaniu.
co widać, czyli o opowieściach prywatnych
22 sierpnia – 13 września, Galeria JEDNOSTKA, Warszawa
Po wielu latach przerwy Mikołaj Grynberg wraca do fotografii, a raczej do pokazywania fotografii. Wystawa „co widać” to jego pierwsza od dawna prezentacja prac wizualnych – osobista, cicha, zbudowana z obrazów, które powstawały bez planu, w drodze, poza głównym nurtem zawodowej aktywności. Nie ma tu konceptu ani tezy. Są miejsca czy fragmenty zatrzymane bez intencji pokazania, ale z potrzebą zapamiętania. Sam Grynberg mówi, że niektóre rzeczy da się zapisać tylko słowami, a niektóre tylko obrazami. „co widać” to właśnie zbiór takich obrazów. Kuratorki wystawy, Joanna Kinowska i Katarzyna Sagatowska, pozwalają pracom wybrzmieć w ciszy, tak jak powstawały. W rytmie wyjazdów, spotkań, pustych przestrzeni, chwilowych zachwytów. To obrazy, które nie potrzebują uzasadnienia. Coś się świeci, coś się odbija, coś usycha. Wystawa otwiera się w miesiąc po premierze najnowszej książki Grynberga, „Rok, w którym nie umarłem”.
Mikołaj Grynberg, #1, z wystawy „co widać”, Galeria Jednostka
it sits in my skin
22 sierpnia – 5 września, Stroboskop, Warszawa
W ramach wystawy Izabeli Wowczko skóra przedstawiana jest jako powierzchnia władzy, jako bariera i pole negocjacji. Wystawa „it sits in my skin” to praca z ciałem, ale bez jego bezpośredniej obecności. Obiekty z ciekłego lateksu, które tworzy artystka, są raczej śladami niż reprezentacjami, intymnymi formami oporu, a nie rzeźbami w klasycznym rozumieniu. Wowczko, z wykształcenia ekonomistka, stara się ukazać oddziaływanie mechanizmów kontroli (społecznych, politycznych, ekonomicznych), które w mniej lub bardziej dosłowny sposób odciskają się na ciele. Jej prace badają relacje między skórą a strukturą, płcią a dominacją, tym, co intymne, a tym, co systemowe. To jedna z dwóch wystaw zrealizowanych w ramach ogólnopolskiego open calla dla studentek i studentów ASP. Kuratorkami są Eleonora Bojanowska i Katie Zazenski.
Na żywo: Natalia Vatsadze
20 sierpnia, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
Na przełomie sierpnia i września U–jazdowski zaprasza na środowe spotkania z artystkami i artystami – „bez scenariusza, na żywo”. Pierwsze z nich odbędzie się 20 sierpnia, a gościnią będzie Natalia Vatsadze, gruzińska artystka, aktywistka i niezależna kuratorka, związana z performatywną Bouillon Group z Tbilisi. W centrum jej twórczości znajduje się ciało, jako narzędzie oporu i krytyki. Vatsadze w swoich pracach stara się z dystansem i gorzkim humorem komentować społeczne i polityczne procesy, które ukształtowały niepodległą Gruzję. Rozmowa, która odbędzie się w języku angielskim, będzie skupiona na jej twórczości i pojawiających się w niej wątkach politycznych. W kolejnych tygodniach spotkacie: Zorkę Wollnego (27.08), Cezarego Bodzianowskiego (3.09) i Ivo Nikicia (10.09). Wydarzenia będą rejestrowane w celach archiwalnych, a nagrania trafią do Mediateki i będą dostępne online dla zainteresowanych.
Weird of Mouth
20 sierpnia, Pardon, To Tu, Warszawa
Pardon To, Tu ma w zwyczaju zapraszać na artystów wyjątkowych, i często jest tak, że to tam grają oni jedyne koncerty w naszym kraju. Tak jest też tym razem, ponieważ na scenie Pardon wystąpi międzynarodowe trio Weird of Mouth, tworzone przez trzy wyjątkowe postaci współczesnej sceny improwizowanej: to saksofonistka Mette Rasmussen, pianista Craig Taborn i perkusista Ches Smith. Muzycy są dobrze znani warszawskiej publiczności, a dwoje z nich (Rasmussen i Smith) wielokrotnie grało w Pardon, To Tu, w takich składach jak Fire! Orchestra, Snakeoil, Marc Ribot’s Ceramic Dog. W Warszawie wystąpią w ramach promocji swojego debiutanckiego albumu, który, jak twierdzą recenzenci, „pali wszystko do gołej ziemi, a potem każe nam tańczyć na popiołach”. Na wszelki wypadek nie oblewajcie się perfumami i pijcie tylko piwo i wino.
Weird Of Mouth [Mette Rasmussen | Craig Taborn | Ches Smith], Pardon To Tu
Gojira + Kerry King
19 sierpnia, Tauron Arena, Kraków
Gojira wraca do Polski i 19 sierpnia zagra na krakowskiej Tauron Arenie. Francuski zespół, obecny na międzynarodowej scenie od ponad dwóch dekad, w naszym kraju jest wyjątkowo kochany. Chociaż przez pewnego 12-latka, który jest moim synem, jest to zespół pogardzany, bo jak spytałem, czy chce iść na Gojirę, myślał, że chodzi o tę japońską (to nie jest prawda, to jest żartobliwa wstawka, w życiu nie poszedłbym na koncert Gojiry). Nie wiadomo, czy do Krakowa przyjadą z premierowym repertuarem, ale koncert odbędzie się w trakcie sesji nagraniowej zapowiadanej przez zespół jako „krok naprzód i w górę”. Gościem specjalnym będzie Kerry King – współzałożyciel i wieloletni gitarzysta Slayera. Wystąpi z materiałem z solowego debiutu „From Hell I Rise”, który ukazał się w 2024 roku. Towarzyszyć mu będą: Paul Bostaph, Phil Demmel, Kyle Sanders i Mark Osegueda.
Gojira + Kerry King, 19 sierpnia, Tauron Arena, Kraków