Reality Check 0.6 | Wykład Joanny „froty” Kurkowskiej

24 września, godz. 18:00, Goyki 3 Art Inkubator, Sopot

Dlaczego mem potrafi powiedzieć o współczesnym świecie więcej niż raport, a premiera serialu – wpłynąć na sposób, w jaki podejmujemy decyzje zakupowe? Podczas czwartkowego spotkania Joanna „frota” Kurkowska pokaże, jak zobaczyć w (pop)kulturze nie tylko rozrywkę, lecz także system powiązań, który kształtuje nasze wybory, zachowania i sposób postrzegania rzeczywistości. Punktem wyjścia będzie pojęcie inteligencji kulturowej – umiejętności dostrzegania zależności między zjawiskami oraz odczytywania sygnałów zapowiadających zmiany społeczne. Kuratorką cyklu jest Olga Jankowska. [współpraca płatna]

14. Big Book Festival 

24-27 września, Big Book Cafe, Big Book Cafe MDM 

Pod hasłem „Kiedyś było lepiej" wystąpią m.in. Vigdis Hjorth, Louis de Bernières, Jane Campbell, Sylwia Chutnik, Antonina Tosiek, Jacek Paśnik, Grzegorz Piątek, Agata Romaniuk, Sylwia Zientek i Kamil Janicki. Przemysław Czapliński wygłosi wykład o zaniku wspólnych nostalgii, a Filip i Kasper Bajonowie porozmawiają o różnicach pokoleniowych. W programie znajdą się także literacki open mic, rozmowy o starości, transformacji, sztucznej inteligencji, pamięci, architekturze i polskiej tożsamości.

FRINGE Warszawa

25-27 września 

Około 60 niezależnych inicjatyw przygotuje wystawy, pop-upy, otwarte pracownie, happeningi i performanse funkcjonujące poza głównym obiegiem instytucjonalnym. Częścią tegorocznej, piątej edycji będzie premiera internetowej platformy dokumentującej warszawską scenę niezależną. Podczas Website Launch Party odbędzie się akcja sitodruku przygotowana przez Paulinę Mirowską na podstawie projektu Sonii Góreckiej. Towarzyszyć jej będą wizualizacje Julii Dutkiewicz. Wieczór uświetnią też sety Kaczki Katastrofy, łączącej nostalgiczne brzmienia z eksperymentem, rap z muzyką poważną i internetowymi viralami. Zagrają też Domi D. i Kuba Stępień. 

Joey Holder, „Woosfera”
24 września – 21 listopada, 66P – Subiektywna Instytucja Kultury, Wrocław 

Co dzieje się z rzeczywistością, gdy memy, teorie spiskowe i sztuczna inteligencja zaczynają mówić tym samym językiem? Wystawa „Woosfera” Joey Holder przenosi widzów do immersyjnego świata cyfrowych symulacji, w którym chatboty wcielające się m.in. w filozofa, kosmitę i księdza prowadzą absurdalne dyskusje o świadomości, wiedzy i rozwoju technologii. Brytyjska artystka i badaczka, wyróżniona za twórczość na styku sztuki i nowych technologii, tworzy satyryczną opowieść o epoce algorytmów, dezinformacji i informacyjnego przeciążenia.

Kinga Nowak, „Rzar mi tropikuw”

23 września – 3 stycznia 2027, Bunkier Sztuki, Kraków  

Jak uwolnić wyobraźnię od kolonialnych klisz i europejskich sposobów patrzenia? Wystawa Kingi Nowak „Rzar mi tropikuw” przygląda się fascynacji „egzotyką” oraz związkom nowoczesności z kolonializmem. Obrazy i rzeźby artystki zostaną zestawione z dziełami sztuki ludowej, archiwaliami oraz pracami m.in. Władysława Hasiora, Edwarda Sutora i Leokadii Płonkowej. Centralnym punktem ekspozycji będzie monumentalna tkanina „Kurtyna wg Jeana Geneta”, podejmująca temat władzy, reprezentacji i spojrzenia na kulturową inność.

„Polski dizajn. Biografia przedmiotu / Biografia projektanta”

23 września – 13 grudnia, Bunkier Sztuki, Kraków

Równolegle z wystawą Kingi Nowak otworzy się ekspozycja „Polski dizajn. Biografia przedmiotu / Biografia projektanta”, która zamiast gotowych realizacji stawia w centrum ich twórców. Punktem wyjścia są osobiste przedmioty, wspomnienia i codzienne rytuały projektantów, pokazujące, jak rodzą się współczesne obiekty użytkowe. Na wystawie zobaczymy prace m.in. Agnieszki Bar, Mai Ganszyniec, Marii Jeglińskiej-Adamczewskiej, Magdy Jurek, Malwiny Konopackiej, Krystiana Kowalskiego czy Piotra Kuchcińskiego. To opowieść o polskim dizajnie widzianym przez pryzmat ludzi, emocji i materialnych biografii.

Honza Zamojski, „Przygody człowieka widzącego”

25 września - 29 marca 2027, Muzeum Współczesne Wrocław 

Jak opowiedzieć świat za pomocą kilku linii, znaków i prostych figur? Wystawa Honzy Zamojskiego „Przygody człowieka widzącego” przenosi na grunt muzeum jego najnowszy leksykon „O Człowieku, który chciał objąć cały Świat”, zamieniając książkę w przestrzenną narrację. Minimalistyczne rysunki artysty prowadzą dialog z pracami Zbigniewa Dłubaka, Natalii LL, Andrzeja Lachowicza, Michaela Snowa, Franciszki Themerson, Tadeusza Rolkego i innych twórców, pokazując, jak obrazy, symbole i język porządkują – i jednocześnie wymykają się – próbom opisania rzeczywistości.

Małgorzata Rusiecka, „Pamiętnik Gracji”
25 września – 25 października, B383, Warszawa

W ramach Fringe Warszawa Małgorzata Rusiecka pokaże wystawę „Pamiętnik Gracji” – projekt złożony z 366 obrazów powstających dzień po dniu przez cały rok. Każda praca ma ten sam format i kontur głowy Gracji, zmienia się jedynie zapis codziennych doświadczeń: rozmów, snów, emocji, wiadomości i pozornie nieistotnych wydarzeń. To wizualny dziennik, który z czasem stał się eksperymentem z pamięcią i uważnością. Instalacja oraz wybrane obrazy tworzą opowieść nie tylko o życiu artystki, lecz także o tym, jak codzienność stopniowo kształtuje nasze wnętrze.

MISBHV x Post Party

26 września, Warszawa

MISBHV otwiera nowy rozdział, zapraszając do Warszawy londyński kolektyw Post Party, który po raz pierwszy zorganizuje swoje wydarzenie w Polsce. Działający na styku mody, muzyki i kultury undergroundowej kolektyw stworzył wokół swoich imprez międzynarodową społeczność artystów, projektantów i muzyków, współpracując m.in. z Mowalolą, Yvesem Tumorem, Mechatokiem i Vargiem. Zamknięte wydarzenie stanie się spotkaniem dwóch kreatywnych światów i zarazem zapowiedzią nowego kierunku rozwoju MISBHV, wykraczającego poza samą modę.

„Ciała Ziemi. Ciała Nasze”

25 września 2026 – 28 lutego 2027, NOMUS – Nowe Muzeum Sztuki i Gdańska Galeria Fotografii, Gdańsk

osoby artystyczne: Agnieszka Brzeżańska, Bogna Burska, Honorata Martin, Teresa Murak, Alicja Patanowska, Agnieszka Polska, Łukasz Rusznica, Zofia Sobolewska Ursic, Teresa Tyszkiewicz, Rafał Wilk, Liliana Zeic, Jakub Julian Ziółkowski

Jak zmieniało się nasze spojrzenie na naturę? Wystawa „Ciała ziemi. Ciała nasze” zestawia dawne ryciny botaniczne ze sztuką współczesną, pokazując, jak od uważnej obserwacji i zachwytu nad formami życia przeszliśmy do myślenia o naturze jako aktywnej uczestniczce procesów wzrostu, rozpadu i regeneracji. Prace współczesnych artystów i artystek prowadzą dialog z historycznymi przedstawieniami, ukazując ciągłość wrażliwości, ale też przemianę sposobów patrzenia na świat i miejsce człowieka wśród innych form życia.

„Mąż i żona”, reż. Michał Zadara

Premiery: 25 i 26 września, Teatr Polski we Wrocławiu  

„Mąż i żona” Aleksandra Fredry powraca na scenę w nowej interpretacji Michała Zadary. Reżyser przenosi akcję jednej z najodważniejszych polskich komedii romantycznych do współczesnego, zamożnego domu, zachowując oryginalny tekst dramatu. Historia miłosnych intryg, zdrad i manipulacji staje się opowieścią o pragnieniu, samotności i poszukiwaniu sensu relacji. Wyjątkowym elementem spektaklu jest zdublowana obsada – dziewięcioro aktorek i aktorów wciela się w pięć postaci, tworząc szesnaście możliwych wariantów przedstawienia. Każdy pokaz może więc przynieść zupełnie inny układ emocji i zależności między bohaterami. 

„Carmilla”, reż. Janusz Kondratiuk 
22 września, godz. 18:30, Kinoteka, Warszawa

Po ponad czterech dekadach na wielki ekran powraca „Carmilla” – telewizyjna adaptacja klasycznej gotyckiej noweli o wampirzycy w reżyserii Janusza Kondratiuka z Izabelą Trojanowską w roli tytułowej. Spektakl z 1980 roku nigdy nie doczekał się telewizyjnej powtórki, a w kinie pokazano go dotąd tylko raz. Wrześniowy pokaz wzbogaci muzyka na żywo w wykonaniu Mateusza Dębskiego, laureata konkursu Transatlantyk Instant Composition, który stworzy nową oprawę do zaginionej ścieżki dźwiękowej. Wydarzenie organizują Kinoteka i Fundacja Replika.

„Otulina”

„Żyjnia”: wystawa-sytuacja. Sezon jesienny
26 września – 4 grudnia, Żyjnia BWA Wrocław

Jesień w Żyjni nie będzie porą wycofania, lecz czasem czułości, regeneracji i schronienia. Nowa odsłona całorocznej wystawy-sytuacji „Żyjnia” – „Otulina” – przygotowana przez Magdalenę Kreis, proponuje spojrzenie na tę porę roku przez pryzmat komfortu, przyjemności i troski o siebie. W przestrzeni galerii pojawią się miękkie obiekty, tkaniny, instalacje i prace przywołujące doświadczenia dzieciństwa, budowania schronień oraz gromadzenia zapasów. Wśród prezentowanych artystek i artystów znajdą się m.in. Karolina Balcer, Julita Goździk, Joanna Piotrowska, Magdalena Skotnicka, Anna Jochymek, Edgar Bąk i Jakub Jakobiszyn. Otwarciu sezonu towarzyszyć będą performans Magdaleny Skotnickiej, oprowadzanie kuratorskie oraz występ kolektywu Ukojenie.

24. edycja Portu Poetyckiego
26 września, Sztygarka, Chorzów 

Tegoroczny Port Poetycki zgromadzi niemal stu twórców – od debiutantów po laureatów najważniejszych nagród literackich, w tym Nagrody im. Wisławy Szymborskiej. W programie znajdą się jedyne na Górnym Śląsku Targi Książki Poetyckiej, spotkania autorskie, Turniej Jednego Wiersza, otwarta scena dla poetów oraz koncerty. Wśród gości tegorocznej edycji pojawią się m.in. Kamila Janiak, Marlena Niemiec, Bartłomiej Majzel i Kasper Pfeifer. Hasłem wydarzenia będą „Zderzenia” – spotkania różnych pokoleń, poetyk i literackich wrażliwości.

„Życie na węglu. Ludzie, krajobrazy, dziedzictwo w obliczu transformacji energetycznej”

26 września – 29 listopada, Muzeum Etnograficzne – Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Jak wygląda życie w cieniu kopalni i elektrowni, gdy świat odchodzi od węgla? Wystawa opowiada o Bogatyni i regionie Turowa z perspektywy ludzi, krajobrazu i przemysłowego dziedzictwa stojącego u progu transformacji. Łącząc fotografie, archiwalia i opowieści lokalnej społeczności z badaniami antropologicznymi Katarzyny Majbrody, pokazuje miejsca naznaczone wydobyciem – od dawnej Bogatyni po opuszczone Opolno-Zdrój i zlikwidowane Wigancice Żytawskie. To refleksja nad pamięcią, tożsamością i przyszłością regionu w czasach zmian klimatycznych.