„Europa”, reż. Krzysztof Warlikowski

7 stycznia – 22 lutego, Nowy Teatr, Warszawa

Zbrodnia, trauma i wina krążą nad nowym spektaklem Krzysztofa Warlikowskiego. Zrealizowany na podstawie „Przysięgi Europy” Wajdiego Mouawada, opowiada o mrocznym dziedzictwie Europy, która od zarania dziejów nosi piętno zbrodni. Warlikowski sięga do tragedii greckiej, by pokazać, jak głęboko jest ona zakorzeniona w mitologii i naszych dziejach. Historia masakr jest źródłem traumy kolejnych pokoleń. W spektaklu „Europa” wszyscy są nią naznaczeni – i ofiary, i sprawcy, i ich potomkowie. Na scenie zobaczymy m.in. Andrzeja Chyrę, Magdalenę Cielecką, Bartosza Gelnera, Małgorzatę Hajewską-Krzysztofik, Maję Ostaszewską.  

Forensic Architecture, „O nowych formach dochodzenia sprawiedliwości”

10 stycznia, Goyki 3 Art Inkubator, Sopot

9. miejsce w rankingu Power100 ArtReview w 2025 roku. Forensic Architecture to jedna z najciekawszych agencji badawczych łączących architekturę, sztukę, technologię i działania na rzecz praw człowieka. Ich filmy i mappingi 3D znajdują się w najważniejszych światowych kolekcjach sztuki i służą jako dowody w procesach sądowych. Spotkanie w Sopocie poświęcone będzie wizualnym technikom dochodzeniowym wykorzystywanym w obronie praw człowieka i odpowiedzialności publicznej. Robert Trafford, zastępca dyrektora Forensic Architecture oraz Forensis, przybliży nam najnowsze śledztwa oraz metody pracy zespołu, w tym wykorzystanie materiałów wizualnych, danych geolokalizacyjnych i relacji świadków.

„Repertuar”, reż. Wojtek Ziemilski

Premiera: 10 stycznia, Teatr Polski we Wrocławiu

To będzie 633. premiera w Teatrze Polskim we Wrocławiu. Wszystkie poprzednie powrócą w spektaklu Wojtka Ziemilskiego w postaci fragmentów scen, dialogów i kwestii z przedstawień granych od 1945 roku. Reżyser pracuje z pamięcią teatru i swoją rodzinną. To w tym teatrze od pierwszych sezonów pracowała jego babcia – aktorka i reżyserka Halina Dzieduszycka. Spektakl zostanie wystawiony na Dużej Scenie, która jest obecnie w remoncie. Zabieg ten, podobnie jak nawiązanie do spektakli wystawionych w tym miejscu, pokazuje warstwy i konstrukcje, zarówno te materialne, jak i dramaturgiczne.      

„Bez alko i dragów jestem nudna”, reż. Mira Mańka

Premiera: 10 stycznia, Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu

Spektakl o jasnym przekazie, ale bez nachalnego dydaktyzmu i moralizowania; zrealizowany na podstawie świadectwa Marty Markiewicz. Autorka książki „Bez alko i dragów jestem nudna” w wieku 25 lat zderzyła się ze ścianą nałogu i postanowiła o tym napisać. Reżyserka, dramaturżka i dramatopisarka Mira Mańka przenosi tę historię na deski sceniczne. W spektaklu pojawia się kilka postaci, które opowiadają o swoich doświadczeniach w konwencji autofikcji i stand upu. To sztuka, która używa właściwych sobie narzędzi na rzecz zdrowienia i wspólnotowości.      

Ben Bekele, „Zawsze coś” 

11 stycznia, SPATiF, Warszawa

„Jeden zespół, jedna sesja, wiele światów” – tak o nowej płycie Huberta Zemlera (perkusja), Kamila Piotrowicza (klawisze) i Igora Wiśniewskiego (gitara) napisał nasz redakcyjny kolega Jakub Knera w notce promującej album. Historia tego projektu sięga lat 80. i podróży ojca artysty do Etiopii. Powstały na bazie wspomnień i fantazji, nostalgiczny, ale i obecny tu i teraz, emocjonalny i transowy, niesie nas przez kontynenty i historie, które być może się zdarzyły, a jeśli nie, to dzieją się w momentach, w których zasłuchujemy się w muzyce trio.     

Timeless Winter 2026: Luis Buñuel

11 stycznia – 14 marca, Kino Muranów, Warszawa

Krótki przegląd filmów Buñuela to okazja, aby przypomnieć sobie takie filmowe klasyki jak „Piękność dnia” (1967), „Widmo wolności” (1974) i „Viridiana” (1961). Hiszpański reżyser związany z surrealizmem konsekwentnie podważał mieszczańską moralność, wprowadzając do swoich filmów logikę snu, absurd i prowokację. Jego obrazy, balansujące między realizmem a fantazją, ironią i okrucieństwem, do dziś zachowują siłę krytycznego komentarza wobec świata, ukazując nasze ukryte pragnienia i mechanizmy władzy.

Paper Photo Award 2025 – wystawy

26 października – 1 lutego, Galeria Miasta Ogrodów, Galeria Engram, Galeria Pusta, Galeria Pojedyncza, Szkoła Filmowa im. K. Kieślowskiego, Uniwersytet Śląski, Katowice

Wydarzenie dla wielbicieli fotografii i jej materialnego wcielenia. Do 1 lutego w Katowicach trwają wystawy realizowane w ramach programu Paper Photo Festival – nowego festiwalu poświęconego fotoksiążkom. Na wystawie pokonkursowej w Galerii Miasto Ogrodów zaprezentowano 33 fotoksiążki oraz 34 makiety i ziny fotograficzne wyłonione w międzynarodowych konkursach Paper Photo Award 2025 oraz Paper Photo Dummy Award 2025, w tym m.in. nagrodzone publikacje „Wet Paint” Studia Prokopiou i „Summer Cancelled” Adrienna Józana.

W Galerii Engram, na wystawie „Prywatne narracje”, można zobaczyć dwanaście tryptyków przygotowanych przez twórców podążających odmiennymi drogami artystycznymi. Z kolei wystawa „Rules of Repetition” w Galerii Pusta prezentuje książki fotograficzne oparte na powtarzalności motywu, dla których punktem wyjścia stały się typologie industrialnych form przestrzennych autorstwa Bernda i Hilli Becherów.

W Galerii Pojedyncza pokazano książki poświęcone Białorusi, natomiast Szkoła Filmowa im. K. Kieślowskiego prezentuje projekt „Provisional Arrangement” Martina Kollára — fotografa dorastającego w czasach komunizmu i mierzącego się z tym dziedzictwem.

Hatti Vatti | Muzyczny Pawilon 2.0

11 stycznia, Hala Koszyki, Warszawa

Na zakończenie tygodnia polecamy koncert Hatti Vatti (aka Piotr Kaliński) z udziałem Rafała Dutkiewicza (perkusja), Pawła Stachowiaka (bas) i Piotra Chęckiego (saksofon). Muzycy zagrają materiał z albumu „Zeit”, wydanego przez prestiżowy belgijski label R&S Records, który wyczuwa trendy w muzyce elektronicznej jak mało kto (i ma na koncie współprace z takimi artystami jak Aphex Twin, James Blake, Paul White czy Djrum). Krążek wypełniają wymykające się gatunkowym klasyfikacjom kompozycje, z wyraźnymi odniesieniami do japońskiej sceny ambientowej, krautrocka, jazzu oraz dubowej estetyki brytyjskiego bassu. Koncert stanowi jedno z wydarzeń cyklu Muzyczny Pawilon, kuratorowanego przez innego zdolnego polskiego producenta muzycznego i saksofonistę Kubę Więcka.