Sinfonia Varsovia – Nowe Otwarcie
Pierwszy weekend otwarcia: 11-13 września, Sinfonia Varsovia, Warszawa
Drugi weekend otwarcia: 18-20 września 

Po kilku latach renowacji Sinfonia Varsovia ponownie otwiera swoją siedzibę przy ul. Grochowskiej, inaugurując festiwal „Nowe Otwarcie”. W programie znalazło się ponad sto wydarzeń: koncerty symfoniczne i kameralne, recitale, wystawy, performanse, warsztaty, spacery oraz wydarzenia rodzinne, które mają na nowo ożywić zrewitalizowaną przestrzeń instytucji. Na scenie wystąpią m.in. Makoto Ozone, Aleksander Dębicz, Krzysztof Jabłoński i Hyuk Lee, a publiczność zobaczy także wystawę „Polifonie”, przygotowaną specjalnie z myślą o odnowionym kompleksie. Festiwal zakończy tegoroczna edycja „Szalonych Dni Muzyki” (22–27 września), które po raz pierwszy przeniosą się z Teatru Wielkiego do nowej siedziby Sinfonii Varsovii. 

Gala Wręczenia Dorocznych Nagród Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
12 września, Centrum Bajki i Animacji „OKO”, Bielsko-Biała

Doroczne Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego to jedno z najważniejszych państwowych wyróżnień przyznawanych twórcom i twórczyniom za wybitne osiągnięcia w dziedzinach takich jak film, teatr, muzyka, literatura, sztuki wizualne, taniec, ochrona dziedzictwa czy upowszechnianie kultury. W gronie dotychczasowych laureatów znaleźli się m.in. Andrzej Wajda, Krzysztof Penderecki, Tadeusz Różewicz i Agnieszka Holland. Tegoroczna gala odbędzie się w wyjątkowej scenerii legendarnego Studia Filmów Rysunkowych – kolebki „Bolka i Lolka” oraz „Reksia”. Zwieńczeniem wieczoru będzie koncert duetu PIETRUCHA/ZALEWSKA oraz pokaz live art Malwiny Hajduk.

Malina Wieczorek, „Oś Transcendencji”
10 września – 4 października, Stratos Office Center, Warszawa

„Oś transcendencji” to najnowsza wystawa malarstwa Maliny Wieczorek, ukazująca ciało jako przestrzeń pamięci, przemiany i duchowego doświadczenia. Artystka, absolwentka ASP w Krakowie, rozwija autorski język figuracji, w którym cielesność staje się nośnikiem pytań o tożsamość i kobiecą podmiotowość. Na wystawie zobaczymy prace z cykli „Wykluwanie Tożsamości”, „Terra Ignota” i „Madonny”. Ekspozycji towarzyszyć będą oprowadzania kuratorskie oraz wykład o neuroprotekcyjnym wpływie sztuki na mózg.  [współpraca płatna]

Great September
10-12 września, Łódź

Great September Showcase Festival & Conference po raz piąty zgromadzi w Łodzi blisko 100 artystów i zespołów z Polski i zagranicy. Formuła showcase’u stawia na starannie wyselekcjonowane talenty oraz wykonawców, którzy już zdobyli dużą popularność. Wśród najnowszych ogłoszeń znaleźli się m.in. australijski REDD., łączący pop, punk, r’n’b i hip-hop, a także Julia Wieniawa, Paula i Karol, Krzyk Mody, Hugo Tarres, Ars Lantrans, Hajda Banda czy KiNi. Międzynarodowy program przygotowali kuratorzy związani z OFF Festivalem, natomiast większość line-upu tradycyjnie tworzą przedstawiciele polskiej sceny alternatywnej. Oprócz koncertów festiwal zaprasza także na część konferencyjną poświęconą najważniejszym zjawiskom i trendom współczesnej branży muzycznej.

Adam Kozicki, „Wojna wszystkich ze wszystkimi”
12 września – 10 stycznia 2027, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa

Internet jako pole nieustannego konfliktu, emocjonalnych napięć i walki o uwagę staje się punktem wyjścia najnowszej wystawy Adama Kozickiego. Artysta inspiruje się fenomenem całodobowych transmisji internetowych i reality show, w których granica między życiem a spektaklem niemal zanika. W swoich obrazach tworzy niejednoznaczne portrety i klaustrofobiczne wnętrza zamieszkiwane przez postaci zawieszone między rzeczywistością a cyfrową projekcją. Choć opowiada o świecie zdominowanym przez media społecznościowe i algorytmy, pozostaje wierny tradycyjnemu malarstwu, wykorzystując farbę olejną i aerograf do budowania gęstych, hipnotyzujących kompozycji.

Małgorzata Mycek, „Dziadostwo”
11 września – 25 października, Galeria Bielska BWA, Bielsko-Biała

„Dziadostwo” to indywidualna wystawa Małgorzaty Mycek – laureata Grand Prix 47. Biennale Malarstwa „Bielska Jesień” – przygotowana w ramach Nagrody Dyrektora Galerii Bielskiej BWA. Artysta, czerpiąc z estetyki ikon karpackich i tradycyjnej techniki tempery żółtkowej, opowiada o polskiej wsi jako przestrzeni pamięci, wspólnoty i queerowej wyobraźni. Tytułowe „dziadostwo” odzyskuje tu nowe znaczenie, stając się opowieścią o tożsamości i wykluczeniu. Wernisażowi towarzyszyć będzie premiera zina „Koty w moim życiu”, wspierającego inicjatywę pomocy wolno żyjącym kotom.

„Cząstka Człekokształtna”
11 września – 8 listopada, Galeria Wozownia, Toruń

Jak opowiedzieć o człowieku, nie pokazując go wprost? Wystawa „Cząstka Człekokształtna” prezentuje wybrane dzieła z kolekcji MOLSKI FOUNDATION, skupiając się na różnych trybach obecności człowieka w sztuce – poprzez gest, materię, pamięć i pozostawiony ślad. Zamiast jednej zamkniętej narracji ekspozycja buduje skojarzenia i dialogi między pracami artystek i artystów różnych pokoleń. Wśród prezentowanych dzieł znajdą się realizacje m.in. Magdaleny Abakanowicz, Tadeusza Dominika, Łukasza Korolkiewicza, Agaty Kus, Dominika Lejmana, Teresy Pągowskiej i Teresy Tyszkiewicz.

„Hortus Deliciarum”
10 września – 29 listopada, Galeria EL, Elbląg

Czy współczesne technologie dają nam wolność, czy raczej przejmują kontrolę nad naszymi pragnieniami? Wystawa „Hortus Deliciarum” podejmuje refleksję nad światem, w którym duchowość, technologia i codzienne nawyki splatają się z mechanizmami władzy. Inspirując się średniowiecznym „Ogrodem rozkoszy” oraz twórczością Hieronima Boscha, Agata Konarska, Agata Lankamer i Adam Martyniak tworzą instalacje prowadzące przez krajobraz cyfrowych pokus, sztucznej inteligencji i technologicznych odpadów. Ekspozycja, wyłoniona w open callu Galerii EL, staje się opowieścią o współczesnym „ogrodzie rozkoszy”, w którym przyjemność coraz częściej ustępuje miejsca kontroli i uzależnieniu.

„Poza twarzą”
10 września – 10 lutego 2027, Pop Culture Gallery, Stary Browar, Poznań

Co dziś mówi o człowieku portret namalowany ponad sto lat temu? Wystawa „Poza twarzą” w poznańskiej Pop Culture Gallery zestawia dzieła najwybitniejszych polskich malarzy XIX i XX wieku z pracami współczesnych artystów, odświeżając nasze podejście do portretu w historii sztuki. Wśród prezentowanych twórców znajdą się m.in. Jan Matejko, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer, Stanisław Wyspiański, Leon Chwistek, Magdalena Abakanowicz, Roman Opałka i Daniel Rycharski. Kurator Wojtek Piotr Onak odchodzi od chronologicznej narracji, budując opowieść o pamięci, tożsamości i zmieniających się sposobach przedstawiania człowieka – od klasycznego portretu po ślad jego obecności.

Rosa von Praunheim – retrospektywa

7-13 września, Kino Muza, Poznań

8-13 września, Galeria Labirynt, Lublin

9-13 września, Kino U-jazdowski, Warszawa

10-20 września, Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej, Gdańsk

Retrospektywa twórczości Rosy von Praunheim, przygotowana przez Instytut Goethego, w tym tygodniu zawita do kilku polskich miast. Pokazy odbędą się w Poznaniu (Kino Muza, 7–13 września), Lublinie (Galeria Labirynt, 8–13 września), Warszawie (Kino U-jazdowski, 9–13 września) oraz Gdańsku (Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, od 10 września). W programie znalazło się siedem filmów jednego z najważniejszych twórców niemieckiego kina queerowego – od przełomowego eseju „Nie homoseksualista jest perwersyjny, lecz sytuacja, w której żyje” po dokumenty i filmy biograficzne poświęcone m.in. Magnusowi Hirschfeldowi.

„The Matter of Earth. A New Generation of Polish Collectible Design”
10 września – 4 października, Instytut Polski w Paryżu

Osoby biorące udział w wystawie: Jan Ankiersztajn i Anna Jęchorek, Bartosz Brylewski (Bart Brylew Studio), Jakub Ciemachowski i Piotr Kołakowski (Huba Studio), Marek Ćwięk, Jakub Kijowski i Alicja Prussakowska (Formsophy), Daniel Kołodziejczak (Studio Daniel K), Marcin Kuberna (Grôpk), Anna Milczanowska, Agnieszka Owsiany we współpracy z kowalem Andreasem Billertem, Bartek Stawiński, Aleksandra Zawistowska (Szkło Studio)

We wrześniu podczas Paris Design Week 2026 odnowione wnętrza Instytutu Polskiego w Paryżu wypełni wystawa „The Matter of Earth. A New Generation of Polish Collectible Design”, przygotowana przez Visteria Foundation. To pierwsza prezentacja fundacji we Francji i kolejny krok w promocji polskiego designu kolekcjonerskiego na międzynarodowej scenie. Ekspozycja skupia się na procesie twórczym i roli materiału – drewna, szkła czy ceramiki – jako współtwórcy obiektu. Prace jedenastu artystów i studiów projektowych, uzupełnione fotografiami oraz filmami, odsłonią kulisy ich powstawania, a część z nich zostanie pokazana publiczności po raz pierwszy. [współpraca płatna]

„20 YEARS: TO THE FUTURE!”
Sputnik Photos x Archive on the Loose
11-13 września, Społeczne Centrum Fotografii Chłodna 20, Warszawa

Z okazji 20-lecia działalności kolektyw Sputnik Photos zaprasza na wystawę „20 Years: To the Future!”, przygotowaną we współpracy z inicjatywą Archive on the Loose. Punktem wyjścia projektu jest pytanie o to, jak będzie wyglądał świat za dwadzieścia lat. Zaproszeni fotografowie i fotografki – absolwenci Programu Mentorskiego oraz Programu Podstawowego Sputnik Photos – odpowiadają na nie w formie fotograficznych „pocztówek z przyszłości”, balansujących między ostrzeżeniem, wyobraźnią i nadzieją. Wystawa, prezentowana w Społecznym Centrum Fotografii Chłodna 20, stanie się także okazją do świętowania dwóch dekad działalności jednego z najważniejszych kolektywów fotograficznych Europy Środkowo-Wschodniej.

III Mistrzostwa Polski w Naśladowaniu Ptaków
11 września, Bar Studio, Warszawa 

Czy człowiek potrafi zabrzmieć jak żuraw, rudzik albo trznadel? Odpowiedź poznamy podczas kolejnej edycji Mistrzostw Polski w Naśladowaniu Ptaków – jedynych w kraju zawodów poświęconych sztuce odtwarzania ptasich śpiewów wyłącznie za pomocą ludzkiego głosu. Uczestnicy zmierzą się z interpretacjami odgłosów gatunków należących do polskiej awifauny, a ich występy oceni jury oraz publiczność. Oprócz konkursowych prezentacji organizatorzy – Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Towarzystwo Krajoznawcze Krajobraz i barStudio – przygotowali także muzyczne przerywniki oraz spotkania popularyzujące wiedzę o ptakach w lekkiej, przystępnej formie.

„Bardzo długa i powolna katastrofa tramwaju 26”, reżyseria: Julia Nowak
Premiera: 11 września, TR Warszawa

Co się stanie, gdy tramwaj nagle przestanie jechać, a pasażerowie nie dotrą do pracy? Taki punkt wyjścia obiera najnowszy spektakl w reżyserii Julii Nowak – opowieść o życiu podporządkowanym nieustannej produktywności. Przymusowy postój staje się okazją do spotkań bohaterów uwikłanych w presję terminów, niestabilne zatrudnienie i codzienny wyścig z czasem. W surrealistycznej, pełnej humoru i ironii historii pojawiają się m.in. kurier pracujący dla aplikacji, projektant walczący o kolejne zlecenie czy kobieta próbująca odzyskać życie zagubione w korporacyjnym kalendarzu. To spektakl o pracy, która coraz częściej wykracza poza miejsce zatrudnienia i staje się sposobem organizowania całego życia.

Współgłosy „II”
13 września, Nowy Teatr, Warszawa

Po nagrodzonym Fryderykiem debiucie zespół Współgłosy powraca z drugim albumem, którego premierę będzie można usłyszeć na żywo w Nowym Teatrze. Projekt Marcela Balińskiego łączy trio jazzowe, aktorów oraz chór osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi, tworząc muzykę opartą na idei równości i wspólnego tworzenia. Nowy materiał, zapowiadany jako bardziej piosenkowy niż eksperymentalny, zachowuje charakterystyczną dla zespołu otwartość na improwizację i różnorodność brzmień. Premierowy koncert będzie pierwszą okazją, by usłyszeć utwory z drugiej płyty w wykonaniu na żywo.