Kultura obowiązkowa, 2-8 czerwca
( 02.06.2025 )
W Puro posłuchamy o Hygge, a w pięciu miastach polski o ludobójstwie, którego dokonuje Izrael. W Poznaniu Barbara Falander solo pierwszy raz od 40 lat, a w Krakowie cały weekend z Katarzyną Kozyra. Warszawa przyzna nagrodę literacką, a Pardon, To Tu zostanie przejęty przez Fulu Miziki.
Nagroda Literacka m.st. Warszawy. Marek Bieńczyk „Warszawskim Twórcą”
Gala: 14 czerwca, Iluzjon, Warszawa
Pisarz Marek Bieńczyk laureat wielu nagród literackich, teraz może poszczycić się kolejnym wyróżnieniem. Jury 18. edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy nagrodziło pisarza mianem „Warszawskiego Twórcy”. Otrzymał je za całokształt twórczości – w tym szereg powieści, zbiory esejów, jak i wydany w zeszłym roku warszawski zbiór opowieści „Rondo Wiatraczna”. Jury konkursu podkreśliło w uzasadnieniu, że choć artysta w swojej twórczości krąży wokół doświadczeń utraty, żałoby i melancholii, zawsze zawiera w niej głębokie pragnienie życia. W rozmowie z „Mintem” Bieńczyk stwierdził, że z biegiem lat coraz mniej obchodzi go recepcja kolejnych publikacji. Dlatego gdy pisał „Rondo Wiatraczna”, stwierdził, że pozwoli sobie na totalny odjazd, tak jak Różewicz w późnych książkach. „Jakby ktoś wylał wiadro pomyj, to bym się nie przejął”, mówił Bieńczyk. Na szczęście wiadra nie ma, jest tytuł „Warszawskiego Twórcy”. Nagroda zostanie przyznana 14 czerwca podczas gali w kinie Iluzjon, wtedy też poznamy laureatów i laureatki pozostałych pięciu kategoriach: proza, poezja, literatura dziecięca, książka o tematyce warszawskiej, komiks i powieść graficzna.
Break My Art, O duchu Skandynawii
4 czerwca, Hotel PURO, Warszawa
4 czerwca odbędzie się pierwsze spotkanie z cyklu Break My Art i na dobry początek rozmawiać będziemy o sztuce skandynawskiej – jej charakterze, inspiracjach i motywach. Jak wyjaśniają organizatorzy, w dobie postępującej globalizacji Skandynawia stała się źródłem inspiracji dla tych, którzy pragną harmonii, prostoty i bliskości natury. To w końcu miejsce, w którym narodziła się idea hygge, czyli sztuki czerpania radości z codziennych, drobnych przyjemności, która zachęca nas do zwolnienia tempa i bycia tu i teraz. W trakcie spotkania fenomenowi nordyckiej tożsamości sztuki przyjrzą się Magda Buczek (polska artystka wizualna mieszkająca w Kopenhadze), Olga Guzik-Podlewska (historyczka sztuki) oraz Filip Zięciak (założyciel Coulisse Gallery). Rozmowę poprowadzi Kaja Werbanowska – kierowniczka Galerii Promocyjnej, kuratorka, historyczka sztuki i dziennikarka.
BREAK MY ART: O duchu Skandynawii. Materiały prasowe Puro Hotel
Kruchość egzystencji, Yaryny & Danylo Movchan
do 8 czerwca, BWA, Wałbrzych
Wystawa w wałbrzyskim BWA to prezentacja akwareli Danylo Movchana, które stanowią artystyczną refleksję nad wydarzeniami w Ukrainie. Artysta stara się w nich budować przekaz pełen symboliki, nawiązując do sztuki sakralnej oraz ikon, a więc do duchowych i historycznych aspektów ukraińskiej tożsamości. Jego prace zostaną zestawione z malarstwem Yaryny Movchan, której obrazy są kontrapunktem dla dramatycznych przedstawień wojennych. Pokazują, że nawet w najtrudniejszych chwilach sztuka może być przestrzenią ukojenia i nadziei. Osoby twórcze chcą, aby goście ich wystaw zastanowili się nad wyzwaniami współczesnego świata, w tym nad koniecznością wsparcia dla ofiar konfliktów wojennych. Nadchodzące dni to ostatnia szansa, aby zobaczyć to wydarzenie.
Kruchość egzystencji, Yaryny & Danylo Movchan, BWA Wałbrzych
Jednia, Barbara Falender
7 czerwca – 30 sierpnia, MOLSKI Gallery, Poznań
Jednia to pierwsza indywidualna prezentacja twórczości Barbary Falender od 40 lat. Składają się na nią cztery rzeźby, z których każda ukazuje kluczowe motywy w sztuce Falender – macierzyństwo, metafizykę oraz zmysłowość formy. Prace są prezentowane w oddzielnych przestrzeniach. Kurator chce stworzyć warunki do indywidualnej kontemplacji. Centralnym punktem ekspozycji jest marmurowa rzeźba „Jednia” z 1994 roku – reprezentacja aktu narodzin oraz pierwotnego zespolenia matki i dziecka. Rzeźba po raz pierwszy zostanie pokazana w kontekście oryginalnych szkiców oraz historycznych fotografii dokumentujących proces jej powstawania. Wernisaż wystawy został zaplanowany na 6 czerwca.
Jednia, Barbara Falender, MOLSKI Gallery
Weekend z Kozyrą
Rewizja procesu Jezusa z udziałem Katarzyny Kozyry
6 czerwca, Muzeum Fotografii MuFo, Kraków
7 czerwca, Bunkier Sztuki, Kraków
7 czerwca, Narodowy Stary Teatr, Kraków
7 czerwca odbędzie się premiera spektaklu, który jest inspirowany wieloletnim projektem Katarzyny Kozyry zatytułowanym „Szukając Jezusa. Biblioteka”. Kozyra jest reżyserką oraz bierze udział w „Rewizji”, co jest dla niej pierwszym teatralnym projektem w karierze. Katarzyna Kozyra to rzeźbiarka, fotografka, autorka performansów, filmów i instalacji wideo. Jej twórczość była prezentowana w najważniejszych muzeach i galeriach na świecie, w tym na Biennale w Wenecji i na documenta w Kassel. Punktem wyjścia „Rewizji” jest obserwacja tzw. syndromu jerozolimskiego – zjawiska, w którym ludzie przebywający w tym mieście utożsamiają się z postaciami biblijnymi, najczęściej z Jezusem Chrystusem. W swoim projekcie artystka przygląda się procesowi Jezusa z perspektywy dzisiejszych czasów, badając nie tylko jego wymiar kulturowy i symboliczny, ale również prawny. 6 czerwca w Muzeum Fotografii MuFo odbędzie się wernisaż wystawy „Nie odwracaj wzroku” poświęconej współczesnej reinterpretacji „Olimpii”, jednej z najważniejszych prac w historii polskiej sztuki współczesnej. 7 czerwca w ramach cyklu „My, naród, Europa” odbędzie się spotkanie z Andą Rottenberg, historyczką i krytyczką sztuki.
Katarzyna Kozyra, fot. HaWa, Narodowy Stary Teatr w Krakowie
Gabor Maté. Refleksje o traumie indywidualnej i zbiorowej: syjonizm i Palestyna
8-14 czerwca, Warszawa, Kraków, Wrocław, Łódź i Poznań
Gabor Maté to kanadyjski lekarz urodzony w 1944 roku na Węgrzech, autor, który znany jest ze swojego holistycznego podejścia do zdrowia, uzależnień i traumy. Będąc osobą pochodzenia żydowskiego ocalałą z Holokaustu, jest też jednym z najbardziej rozpoznawalnych głosów aktywnie wspierających Palestyńczyków. Tematem przewodnim wydarzeń będzie trwające ludobójstwo w strefie Gazy, rola międzyludzkiej empatii w leczeniu zbiorowych traum, a także zaangażowanie Maté w terapię traumy na Zachodnim Brzegu w Palestynie. Organizatorem trasy jest sieć nauczycieli akademickich i osób studenckich związanych z polskimi uniwersytetami, organizacje pozarządowe (Polsko-Palestyńska Inicjatywa na rzecz Sprawiedliwości Kaktus, Stowarzyszenie Nomada, Stowarzyszenie Plan B) oraz zaangażowane społecznie kolektywy (FFIPP Europe, kolektyw kefija).
Gabor Maté, fot. Gurudayal Khalsa
Fulu Miziki
5 czerwca, Pardon, To Tu, Warszawa
Fulu Miziki to zespół z Demokratycznej Republiki Konga. Odwołuje się w swojej muzyce nie tylko do tradycyjnych rytmicznych, tanecznych brzmień z elementami rumby i muzyki afrykańskiej swojego kraju, lecz także łączy w afrofuturystyczny sposób elektronikę i punk. Zespół tworzy swoje instrumenty z materiałów pochodzących z recyklingu, tworzy maski sceniczne i kostiumy – wszystko to w ramach wizji twórczej obejmującej przyszłość, zrównoważony rozwój i transformację. Zespół działa od pięciu lat, grając na europejskich scenach, festiwalach i prowadząc warsztaty z młodymi ludźmi, które mają na celu inspirować ich „przemieniającą mocą muzyki i recyklingu.”
Fulu Miziki, materiały prasowe zespołu