() Współpraca
To nie jest art branding. Jak Wedel wszedł w świat sztuki
( 20.10.2026 )
„To nie jest art branding, nie przyczepiamy nigdzie logotypów”. O projektach artystycznych muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel mówi jego dyrektor, Robert Zydel. Współpracę ze światem sztuki instytucja rozpoczęła niecały rok temu, a już zrealizowała wystawy czasowe takich uznanych artystów jak Paweł Bownik, Malwina Konopacka i Mirella von Chrupek. Prace Mirelli trafiły właśnie do krakowskiego Bunkra Sztuki, gdzie są pokazywane w ramach niezależnej ekspozycji „Romance au chocolat”.
Wedel ma bardzo długą historię: od małej cukierni przy ul. Miodowej w Warszawie, przez sygnowane tabliczki czekolady, logo z zebrą, wspieranie działalności konspiracyjnej podczas II wojny światowej. Z czym kojarzy się dzisiaj?
Zacznijmy od tego, że się kojarzy! Jeśli spytamy Polki i Polaków o Wedla, to prawdopodobnie każdy będzie miał jakieś wspomnienie albo doświadczenie związane z naszą marką – i to jest przewaga w kategoriach biznesowych, a także kulturowych. Jest to polski love brand. Jako osoba prowadząca muzeum codziennie słucham wspomnień, którymi spontanicznie dzielą się zwiedzający. Mówią o swoich bliskich, którzy pracowali w fabryce, opowiadają o tym, że mieszkali w pobliżu i zapach czekolady budził ich o poranku.
A jakie ty masz wspomnienia związane z Wedlem?
Odpowiem przewrotnie. Mimo że urodziłem się w Warszawie, jako dziecko nigdy nie odwiedziłem fabryki Wedla, podczas gdy inne szkoły organizowały takie wycieczki. Czuję się uboższy o to doświadczenie i zazdroszczę wszystkim moim rówieśnikom, którzy tę okazję mieli. Muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel powstało właśnie w odpowiedzi na zainteresowanie ze strony publiczności, potrzebę odkrycia sekretów związanych z produkcją kultowych słodyczy.
Robert Zydel, dyrektor muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel
Otworzyliście muzeum w przestrzeni fabrycznej – skąd ta decyzja?
To był dla nas naturalny wybór. Współprace z artystkami i artystami od początku były wpisane w DNA naszej firmy. Logotyp Wedla, ikoniczna postać chłopca na zebrze, zaprojektowana została przez włoskiego plakacistę Leonetto Cappiello. Zofia Stryjeńska, wybitna polska malarka, zaprojektowała dla Wedla nie tylko opakowania, ale również wnętrza naszych siedzib. Między innymi kultową kawiarnię przy ulicy Szpitalnej albo wnętrze budynku Wedla przy ulicy Puławskiej, które możemy podziwiać do dziś. W przeszłości artyści pracowali dla nas, ale ich praca była czysto funkcjonalna. Realizowali pewne określone zamówienia.
Gdy otworzyliśmy muzeum, które opowiada historię czekolady, postanowiliśmy pójść o krok dalej. Chcieliśmy zapewnić przestrzeń do tego, by artyści wyrażali siebie. Projekty, które są realizowane w tej chwili w ramach wystaw czasowych, opierają się na bardzo prostym briefie, który poszczególni twórcy mogą zupełnie dowolnie interpretować. To nie jest art branding, nie przyczepiamy nigdzie logotypów. Zależy nam przede wszystkim, żeby artysta zachował swój charakter i wyjątkowość. Do tej pory udało nam się stworzyć trzy wystawy sztuki współczesnej – fotografii Pawła Bownika, ceramiki Malwiny Konopackiej, a ostatnio dioram Mirelli von Chrupek pod tytułem „Romance au chocolat”.
Paweł Bownik, „Motywy”, muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel
Wedel mógłby poprzestać na sprzedaży słodyczy, a jednak nieustannie ciągnie waszą markę w stronę świata sztuki.
To jest firma, która nigdy nie poprzestawała tylko na sprzedawaniu słodyczy. Sto lat temu rozpoczęto budowę fabryki, w której teraz siedzę, przy ulicy Zamoyskiego. Już wtedy było to miejsce nowoczesne, nie tylko ze względu na budynek. Zatrudniano kobiety na stanowiskach menadżerskich, zapewniano opiekę lekarską, żłobek, przedszkola. Oferowano zajęcia w ramach robotniczego klubu sportowego. Odpowiedniki dzisiejszych benefitów. Klub działa zresztą do dzisiaj, jestem dumnym członkiem sekcji trekkingowej.
Nowoczesny był też pomysł współpracowania z ludźmi sztuki, bo to właśnie oni jako pierwsi rozpoznają napięcia społeczne i przewidują pewne zjawiska. Wedel ma już prawie 180 lat i właśnie dlatego aż tyle – jesteśmy elastyczni, dopasowujemy się do zmieniającej się rzeczywistości.
Na jakiej zasadzie wybieracie artystów do współpracy? Czy chodzi właśnie o umiejętność wybiegania w przyszłość?
Na razie eksperymentujemy. Ten obszar współpracy ze sztuką rozpoczęliśmy dokładnie w lipcu 2025 roku cyklem fotograficznym „Motywy” autorstwa Pawła Bownika, na który składało się dziewięć abstrakcyjnych fotografii, zainspirowanych opakowaniami Wedla i wykorzystujących papier, szkło oraz lustra jako scenografię do gry światłem i kolorem. Bownik jest jednym z najbardziej interesujących współczesnych polskich fotografów. Zapraszając go do współpracy, chcieliśmy pokazać, że traktujemy ten temat serio. Jestem wdzięczny Pawłowi, że jako pierwszy zgodził się przyjąć naszą propozycję.
Z kolei Malwina Konopacka to zupełnie odmienne medium. Ten, kto czytał „Innych ludzi” Masłowskiej, wie, że jej wazony powinny znaleźć się w domu każdego szanującego się przedstawiciela klasy średniej. To jest taka sztuka, która jest przystępna, estetyczna – właśnie na takich aspektach skupiła się Malwina. Zinterpretowała kultowe opakowanie czekolady Jedyna, zaprojektowane niegdyś przez Zofię Stryjeńską. W swoim ceramicznym totemie oddała hołd przeszłości, ale też rozwinęła to, co jest dziedzictwem naszej firmy.
Malwina Konopacka, „Forma smaku”, muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel
Jako konsumentka dostrzegam ogólny zwrot w stronę estetyki retro. Czy ta nostalgia nie gryzie się ze sztuką współczesną?
Myślę, że nie ma zbyt wielu miejsc, które łączą tradycję z nowoczesnością. Wedel z pewnością jest jednym z nich. W naszym portfolio produktowym znajdują się klasyczne, kultowe pozycje, takie jak Ptasie Mleczko®, Torcik Wedlowski czy czekolada Jedyna, ale też co chwila wchodzimy na rynek z nowymi, ekstrawaganckimi propozycjami, skierowanymi zwłaszcza do młodszych konsumentów. I okazuje się, że nasza marka jest tak pojemna, że możemy mieć i jedno, i drugie.
Mówiliśmy o Pawle Bowniku i Malwinie Konopackiej, a jak na propozycję współpracy zareagowała Mirella von Chrupek?
Mirella podeszła do tego bardzo entuzjastycznie. Wielokrotnie podkreślała swoje przywiązanie do Wedla. Mieszkała na ulicy Szpitalnej, potem na Puławskiej, w miejscach związanych z naszą firmą. Dioramy, które dla nas zrobiła, są naturalnym rozwinięciem kultowej gablotki z ulicy Marszałkowskiej, która od kilku lat urzeka i rozczula przechodniów.
Mirella von Chrupek, „Romance au chocolat”, Galeria Bunkier Sztuki w Krakowie
Sztuka Mirelli pasuje do Wedla, bo artystka lubi rozpraszać szarą codzienność baśniowymi, naiwnymi elementami.
Bardzo przypadła mi do gustu forma jej wystawy. Mirella przygotowała pięć dioram i każda z nich opowiada inną historię. Gdy już zamknie taką dioramę, albo „akwarium”, jak sama mówi, nic więcej nie zmienia. Od tego momentu każdy z nas może sobie dopowiedzieć własną historię. Raz znajdujemy się w lesie, innym razem na balkonie, i zawsze jest to romantyczna sytuacja. W zasadzie wszystkie te dioramy mówią o napięciu romantycznym – czekolada jest w końcu afrodyzjakiem. Wystawę otwieraliśmy przed Walentynkami i to był prawdziwy katalizator randkowy.
Czekolada i inne produkty spożywcze nie są zresztą zupełnie obce sztuce. W zeszłym roku w MOCAK-u była pokazywana wystawa „Jedzenie w sztuce” i w ramach niej prace aż 66 artystów i artystek.
Również w austriackim Kunsthaus Graz, gdzie odbywała się retrospektywa Helen Chadwick o tytule „Hybrid Pleasures”, jednym z eksponatów była wielka instalacja z czekolady. Pojechałem na urlop, poszedłem do Muzeum Sztuki Współczesnej w Austrii i na co się natknąłem? Na wielką kadź z bulgoczącą czekoladą. Pomyślałem sobie, że nie jestem w stanie od tego uciec (śmiech). Takich artystów, którzy inspirowali się czekoladą, mamy i w Wielkiej Brytanii, i w Stanach Zjednoczonych sporo.
Nawet jeśli popatrzymy na malowidła z Jaskini Lascaux, pierwsze realizacje artystyczne w pewnym sensie również są o jedzeniu, bo dotyczą polowania. Mnie jako antropologa kultury bardzo interesuje napięcie pomiędzy tym, co jest sztuką, a tym, co jest kulturą. Lubię szerzej patrzeć na to, w jaki sposób jemy, co jemy, i jak to wartościujemy. Wiele różnych produktów spożywczych przeszło ewolucję wywołaną przemianami społecznymi. Czekolada jest bardzo kulturotwórcza. Już samo to, że przybyła do Europy z innego kontynentu. W Ameryce Południowej była napojem rytualnym. Czymś, co w pewien sposób pobudza, wyostrza zmysły. Potem w Europie stała się napojem zarezerwowanym dla klas wyższych. Dopiero w XX wieku przeobrażono czekoladę w produkt masowy i dostępny dla wszystkich.
Teraz wystawa Mirelli von Chrupek opuściła mury muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel i przeniosła się do Bunkra Sztuki w Krakowie. Dlaczego zależało wam, by pokazać te prace w całkiem nowym kontekście?
Odpowiedź jest prosta: chcielibyśmy dzielić się tym, co jest dobre, piękne, a przy okazji mądre. Wystawy czasowe trwają u nas kilka miesięcy, więc szkoda, żeby te prace zalegały potem w naszych magazynach. Naszą ambicją jest to, żeby wędrowały po Polsce. Wystawialiśmy już kolekcje w Biurze Wystaw Artystycznych w Krośnie oraz w Gdyni na stulecie powstania miasta. Teraz pokazujemy dioramy Mirelli w Bunkrze Sztuki w Krakowie. Myślę, że przez zaledwie rok naszej działalności artystycznej zorganizowaliśmy całkiem pokaźną liczbę wydarzeń. Wedel jest związany z Warszawą, ale to firma doskonale znana w całej Polsce. Nasze produkty są w większości sieci handlowych. Pijalnie Czekolady E.Wedel są we wszystkich dużych polskich miastach, więc i sztuka, która jest związana z naszym muzeum, powinna być ogólnodostępna. Mam nadzieję, że wkrótce będziemy prezentować nasze projekty artystyczne również za granicą.
Obecnie w Bunkrze Sztuki znalazły się prace aż dwóch współpracujących z nami artystek. Jedną z wystaw jest „Romance au chocolat” Mirelli i tak się złożyło, że piętro niżej jest wystawa polskiego designu i tam prezentowana jest między innymi ceramika Malwiny Konopackiej.
Ceramika Malwiny Konopackiej, fot. Natalia Symonowicz
Oglądając „Romance au chocolat”, zastanawiałam się, czy zwrot w stronę dziecięcych motywów i kampu widoczny w sztuce Mirelli jest reakcją na dzisiejsze mroczne czasy.
Żyjemy w czasach ciągłego kryzysu i wydaje mi się, że wiązanie się ze sztuką oraz oddawanie przestrzeni artystom jest potrzebne. Z jednej strony, żeby nas uwrażliwiać, z drugiej, żeby czynić ten świat troszeczkę lepszym, bardziej empatycznym. Widać też, że w Polsce mamy zapotrzebowanie na słodycze: rocznie konsumujemy około 5 kg czekolady na głowę i ta liczba nieustannie rośnie. Podobny apetyt na nowe doznania chcemy rozbudzać również poprzez sztukę, dlatego nasze plany dotyczące wystaw czasowych na 2027 rok są bardzo ambitne i już niemal dopięte na ostatni guzik. Na razie nie mogę jeszcze zdradzić, co to będzie. Powiem tylko, że tym razem uderzymy w futuryzm.
Informacje o aktualnych wystawach i wydarzeniach można znaleźć na stronie muzeum: fabrykaczekolady.pl
Tekst powstał w ramach współpracy płatnej z Muzeum Fabryka Czekolady E. Wedel.
Wystawa „Romance au chocolat” autorstwa Mirelli von Chrupek jest prezentowana w Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie od 23 września 2026 roku do 3 stycznia 2027 roku.