Na wsi pojawił się telewizor, gdy zniknęły biblioteki. Rozmowa z Danielem Rycharskim
( 25.02.2026 )
Jego dziadek był najważniejszym murarzem w okolicy, a on od dziecka wiedział, że będzie artystą. Daniel Rycharski opowiada o dorastaniu na Mazowszu, wstydzie klasowym i o tym, dlaczego wrócił na wieś.
To już czwarty odcinek specjalnej serii podcastów „Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science”, poświęconej kulturalnym zjawiskom w różnych częściach Polski. Tym razem rozmowę prowadzi Kinga Sabak, redaktorka wicenaczelna magazynu MINT, a jej gościem jest Daniel Rycharski – artysta wizualny i autor projektów społecznych, który w swojej praktyce łączy doświadczenie współczesnej polskiej wsi, religijność i tożsamość queerową.
📍„Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” to podcast magazynu Mint, w którym z twórcami i twórczyniami kultury rozmawiamy o tym, co ważne na scenie lokalnej i ogólnopolskiej. Interesują nas miejscowe konteksty, troska o małe języki i niewielkie społeczności.
Rycharski wraca do swojego dorastania na północnym Mazowszu i rodzinnych inspiracji:
„Mój dziadek był najważniejszym murarzem w okolicy. Zbudował prawie wszystkie domy w promieniu kilku kilometrów, a jego brat był plastykiem, zajmował się metaloplastyką wiejską, robił bramy, dekoracje, zdobienia – to, co Hasior nazywał sztuką powiatową, czyli zdobieniem codzienności. Obserwowałem dziadka, inspirował mnie. Zawsze patrzyłem na kapliczki, obrazy. Już jako pięcio–, sześcioletnie dziecko wiedziałem, że chcę być artystą”.
W rozmowie pojawia się także temat upadku bibliotek, kin i teatrów na wsi i zastąpieniu ich telewizorem, a także klasowości i dorastania „pomiędzy” wsią a miastem. Jak mówi Rycharski: „U mnie wstyd klasowy był splątany ze wstydem seksualnym. (…) Uczy się dzieci na potrzeby państwa, narodu, kościoła, ale nie uczy się dzieci o swojej lokalności. Byliśmy uczeni wstydu tego, skąd pochodzimy”.
Artysta opowiada o powrocie na wieś po studiach, o pracy poza instytucjonalnym centrum oraz o zmianie w swojej praktyce – od działań bardziej wizualnych w stronę sztuki partycypacyjnej. Po raz pierwszy też, specjalnie dla słuchaczy i słuchaczek Mint, mówi o swoim najnowszym projekcie, dotyczącym społecznej zemsty i tematu wolności.
Jak wygląda tworzenie sztuki poza dużymi ośrodkami? Dlaczego młodzi wyjeżdżają z małych miejscowości? I czy możliwe jest budowanie wspólnoty poprzez sztukę? O tym posłuchacie w podcaście na Spotify i YouTube!