Pisarz dostanie 15 zł zamiast 2? Heca, Phoebe Bridgers i awantury sierpnia
( 01.09.2026 )
Czy Heca Zygmunta Miłoszewskiego może zmienić zasady gry na polskim rynku wydawniczym? Czy nowe przepisy ograniczą patostreaming? Dlaczego nowy album Phoebe Bridgers tak podzielił redakcję? I czy wystawa Edwarda Dwurnika w MSN dobrze opowiada o awansie społecznym? O tym rozmawiamy w nowym odcinku podcastu „I taki to jest miesiąc w kulturze”.
W najnowszym podcaście Mint wspominamy Ignacego Karpowicza i wracamy do jego najważniejszych książek. Rozmawiamy też o Spółce Autorskiej Heca, stworzonej przez Zygmunta Miłoszewskiego, w której publikują również Jacek Dehnel, Wojtek Miłoszewski i Jakub Szamałek. Dyskusję wokół nowego wydawnictwa wywołała między innymi krytyczna wypowiedź Zbigniewa Czerwińskiego, byłego szefa Bellony i Świata Książki, a dziś prezesa Stowarzyszenia Autorów i Wydawców Copyright Polska. Pytamy o sytuację pisarzy, wynagrodzenia autorskie i konsekwencje odchodzenia bestsellerowych nazwisk z dużych wydawnictw.
Michał Walkiewicz opowiada o nowych przepisach dotyczących patostreamingu. Rozmawiamy o tym, jakie treści obejmują nowe regulacje, jak traktować materiały inscenizowane i gdzie przebiega granica między patostreamingiem, prowokacją i satyrą. Pojawia się też temat odpowiedzialności platform internetowych i TestoVirona. „Pewnie za nim jest patostreaming, a przed nim jest… sztuka współczesna” – podsumowuje Michał Walkiewicz.
Angelika Kucińska nazywa nowy album Phoebe Bridgers „absolutnie nieznośnym”, a Alek Hudzik staje w jego obronie. Rozmawiamy o folkowym kierunku płyty, próbach eksperymentowania z formą, Alexie G., Cameronie Winterze i Jacku Antonoffie oraz o medialnej dyskusji wokół tekstu dotyczącego Gracie Abrams.
W części filmowej wspominamy Jana Frycza. Wracamy do jego ról w „Pożegnaniu jesieni”, „Pręgach” i „Ślepnąc od świateł” oraz do aktorskiej wszechstronności Frycza. „To jest chyba taka jakość, której po prostu dzisiaj brakuje” – mówi Michał Walkiewicz.
Angelika Kucińska, Alek Hudzik, Michał Walkiewicz, Kinga Sabak
Rozmawiamy też o „Powiedz mi, co czujesz” Łukasza Rondudy, filmie inspirowanym życiem i twórczością Patryka Różyckiego. Dyskutujemy o sposobie pokazania wsi i miasta, rodziny artysty i awansu społecznego oraz o granicy między biografią a fikcją. Wracamy do sceny wizyty rodziców Patryka w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, gdzie konfrontują się z pracami syna dotyczącymi ich własnego życia. „My musimy się pozbyć tego wstydu” – mówi Patryk. Ojciec odpowiada: „Wstyd to srać do własnego gniazda”.
Alek Hudzik poleca „Dzienniki panny służącej” Radu Jude, które nazywa „wspaniałą, dwustronną groteską na to, jak wygląda Europa”. Rozmawiamy o rumuńskiej opiekunce pracującej w Paryżu, różnicach klasowych, migracji zarobkowej i relacjach między Wschodem a Zachodem Europy. Pojawia się też „Fjord” Cristiana Mungiu i jego historia Rumunów w Norwegii.
Kinga Sabak przynosi do studia „Ciało” Davida Szalaya, nagrodzone Bookerem w 2025 roku. Bohatera powieści, Istvána, poznajemy jako nastolatka na postkomunistycznych Węgrzech. Kolejne etapy jego życia – poprawczak, wojna w Iraku, emigracja do Wielkiej Brytanii i awans klasowy – Szalay pokazuje za pomocą dużych narracyjnych cięć. Rozmawiamy o bierności Istvána, iluzji sprawczości oraz o seksualności i przemocy jako siłach organizujących jego biografię. „Są właściwie dwie siły, które rządzą tym bohaterem: seksualność i przemoc” – mówi Sabak. Mówimy też o oszczędnym języku powieści i jej konstrukcji.
Michał Walkiewicz, Alek Hudzik, I taki to jest miesiąc w kulturze
Na koniec rozmawiamy o wystawie „Edward Dwurnik. Duma i wstyd” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Kuratorowana przez Łukasza Rondudę wystawa skupia się na twórczości Dwurnika z lat 70. i 80., przede wszystkim na cyklach „Sportowcy” i „Robotnicy”. Rozmawiamy o zaproponowanym przez kuratora odczytaniu jego twórczości przez doświadczenie awansu społecznego.
Alek Hudzik uważa, że wystawa zbyt mocno podporządkowuje twórczość Dwurnika temu tematowi. „Moim zdaniem to jest lekkie upupienie Dwurnika” – mówi. Kinga Sabak pyta, dlaczego awans społeczny nie miałby być kluczem do wystawy, skoro jest obecny zarówno w biografii, jak i twórczości artysty. Dyskutujemy też o tym, czy „Duma i wstyd” jest wystawą monograficzną, czy problemową, oraz o prezentowanej obok wystawie Patryka Różyckiego „Transformacja”.
Film
„Powiedz mi, co czujesz”, reż. Łukasz Ronduda
„Dzienniki panny służącej”, reż. Radu Jude
Muzyka
Phoebe Bridgers, „Lost Weekend”
Książka
David Szalay, „Ciało”, przeł. Dobromiła Jankowska, Wydawnictwo Pauza
Sztuka
„Edward Dwurnik. Duma i wstyd”, kurator: Łukasz Ronduda, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie