Prawdopodobnie
Prawdopodobnie najlepszy polski magazyn o kulturze.
UE grozi wstrzymaniem finansowania Biennale w Wenecji w związku z udziałem Rosji
( 11.03.2026 )
Unia Europejska rozważa wstrzymanie finansowania Biennale w Wenecji, jeśli organizatorzy wydarzenia podtrzymają decyzję o dopuszczeniu Rosji do udziału w wystawie. Sprawa wywołuje rosnące kontrowersje w środowisku artystycznym i politycznym.
Wspólne oświadczenie wydali komisarze UE ds. technologii i kultury – Henna Virkkunen i Glenn Micallef. Podkreślili, że obecność rosyjskiego pawilonu jest niezgodna ze stanowiskiem Unii wobec trwającej wojny w Ukrainie. Zapowiedzieli, że w przypadku utrzymania tej decyzji Komisja Europejska rozważy dalsze działania, w tym zawieszenie lub zakończenie grantów przyznanych fundacji Biennale.
Organizatorzy wydarzenia wskazują jednak, że w wystawie mogą uczestniczyć wszystkie państwa uznawane przez Włochy i podkreślają sprzeciw wobec wykluczania kultury i sztuki.
Powrót Rosji na Biennale po raz pierwszy od 2019 roku wywołał sprzeciw części środowiska artystycznego. List wzywający do wykluczenia rosyjskiego pawilonu podpisało już ponad 6 tys. artystów i kuratorów, a podobne stanowisko zajęły m.in. Ukraina, Polska i Litwa.
Dominika Janicka pojawi się na Nairobi Design Week
( 10.03.2026 )
Architektka i badaczka Dominika Janicka weźmie udział w tegorocznej edycji Nairobi Design Week, jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych projektowaniu w Afryce Wschodniej. W ramach festiwalu poprowadzi wykład oraz warsztaty dotyczące relacji między projektowaniem architektury, pracą na budowie oraz odpowiedzialnością społeczną i klimatyczną w procesie powstawania budynków.
Podczas wystąpienia „Bridging Design and the Production of Architecture” Janicka opowie o oddaleniu współczesnej architektury od osób, które ją budują i użytkują, oraz o sposobach ponownego włączenia wykonawców i lokalnych społeczności w proces projektowy. Drugą częścią programu będą warsztaty „Brick by Brick: Designing Climate-Responsive Modules”, podczas których uczestnicy zaprojektują model cegły dostosowanej do warunków klimatycznych Nairobi.
Dominika Janicka prowadzi praktykę Fair Building Studio i zajmuje się społecznymi oraz środowiskowymi aspektami architektury. W latach 2021–2025 była dyrektorką Instytutu Dizajnu w Kielcach. Jej udział w wydarzeniu wspiera Instytut Adama Mickiewicza w ramach programu „Kultura Polska na Świecie”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Nairobi Design Week to międzynarodowy festiwal designu, architektury i kultury wizualnej, który gromadzi projektantów i badaczy z Kenii oraz z całego świata. Wydarzenie zostało założone przez projektanta i kuratora Adriana Jankowiaka.
500 prac Charlesa Bronsona trafi na aukcję
( 09.03.2026 )
Dom aukcyjny David Duggleby Auctioneers w brytyjskim Murton wystawi na sprzedaż kolekcję około 500 prac Charlesa Bronsona – jednego z najbardziej znanych więźniów w Wielkiej Brytanii, który od lat tworzy sztukę w zakładach karnych. Wszystkie dzieła należą do jednego właściciela i zostaną sprzedane podczas aukcji zaplanowanej na 11 marca.
Prace powstały głównie kredką, tuszem i ołówkiem na papierze. Ze względu na ograniczony dostęp do materiałów w więzieniu część z nich wykonano na starych dokumentach administracyjnych. Według domu aukcyjnego motywy rysunków koncentrują się wokół izolacji, przetrwania i życia w zamknięciu.
Charles Bronson, który dziś używa nazwiska Charles Salvador, urodził się jako Michael Peterson. Do więzienia trafił w wieku 21 lat za napad z bronią. W kolejnych latach zasłynął z licznych aktów przemocy wobec współwięźniów i strażników – jednym z najbardziej znanych incydentów było wzięcie pracownika edukacyjnego jako zakładnika na 44 godziny. Z tego powodu większość życia spędził w izolacji w brytyjskich więzieniach. Obecnie odbywa karę dożywocia.
Sprzedaż prac Bronsona w przeszłości wywoływała kontrowersje. W 2010 roku rysunek pokazywany w londyńskim metrze w ramach projektu artystycznego został skrytykowany przez organizacje reprezentujące ofiary przestępstw, a następnie zniknął z ekspozycji. Z kolei w 2018 roku pięć jego prac wycofano z aukcji charytatywnej.
Mimo to zainteresowanie jego twórczością utrzymuje się. W 2014 roku sprzedaż 200 rysunków przyniosła około 30 tys. funtów. Obecna kolekcja wyceniana jest na 100–200 tys. funtów. Właściciel zbioru zapewnia jednak, że Bronson nie otrzyma żadnych środków z aukcji. Nie ujawniono również, na co zostaną przeznaczone pieniądze ze sprzedaży.
Proizraelska organizacja prowadzi kampanię, by film o zabitej w Strefie Gazy pięcioletniej Hind Rajab nie zdobył Oscara
( 06.03.2026 )
Organizacja Creative Community for Peace (CCFP) prowadzi kampanię przeciwko filmowi „The Voice of Hind Rajab”, nominowanemu do Oscara w kategorii najlepszego filmu międzynarodowego. O sprawie poinformował dziennikarz Prem Thakker z portalu Zeteo.
Jak opisuje Thakker, grupa związana ze środowiskiem hollywoodzkim podważa wiarygodność produkcji, określając ją jako „propagandę” i „manipulację”. Działania te mają wpłynąć na członków Amerykańskiej Akademii Filmowej przed zakończeniem głosowania.
Film opowiada historię pięcioletniej Hind Rajab ze Strefy Gazy, która zginęła wraz z częścią rodziny podczas izraelskiej operacji wojskowej w 2024 roku. Produkcja przedstawia działania Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca w trakcie prób udzielenia dziewczynce pomocy.
Producentami wykonawczymi filmu są m.in. Brad Pitt, Joaquin Phoenix, Rooney Mara i Jonathan Glazer. Creative Community for Peace powstała w 2012 roku i skupia przedstawicieli branży rozrywkowej z firm takich jak Warner Bros., Sony czy Amazon.
Ruszył konkurs na osobę dyrektorską Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego
( 05.03.2026 )
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło konkurs na stanowisko dyrektora Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach. Kandydaci mogą składać dokumenty do 7 kwietnia, a zakończenie postępowania konkursowego planowane jest w lipcu.
Od 1 września obowiązki dyrektora instytucji pełni Ilona Suchecka. Zastąpiła Adama Balasa, który kierował Europejskim Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego od 2011 roku.
Od kandydatów wymagane jest m.in. wykształcenie wyższe magisterskie, co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe w instytucjach kultury lub innych podmiotach działających w obszarze kultury oraz minimum trzyletni staż na stanowisku kierowniczym w jednostkach sektora finansów publicznych. Wymagana jest także znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym prowadzenie kontaktów służbowych oraz doświadczenie w zarządzaniu zespołem liczącym co najmniej 30 osób.
Wśród dodatkowych kryteriów oceniane będą m.in. wiedza z zakresu polskiego dziedzictwa kulturowego, w szczególności twórczości Krzysztofa Pendereckiego, doświadczenie w realizacji projektów kulturalnych oraz umiejętność pozyskiwania środków finansowych i budowania partnerstw.
Rosja wraca na Biennale w Wenecji. Władze: „Nigdy go nie opuściliśmy”
( 04.03.2026 )
Rosja ponownie otworzy swój pawilon na Biennale w Wenecji i weźmie udział w tegorocznej edycji wydarzenia po raz pierwszy od czasu pełnoskalowej inwazji na Ukrainę. Kierownictwo Biennale nie skomentowało jeszcze oficjalnie tej decyzji.
Informację o powrocie potwierdził 3 marca Michaił Szwydkoj, rosyjski przedstawiciel ds. międzynarodowej współpracy kulturalnej i były minister kultury Rosji. Jak stwierdził, rosyjski pawilon zostanie ponownie otwarty w maju 2026 roku.
Szwydkoj podkreślił jednak, że Rosja w jego ocenie „nigdy nie opuściła” Biennale. „Sama obecność naszego pawilonu – niezależnie od tego, co się w nim odbywa, czy są to wystawy naszych przyjaciół z Ameryki Łacińskiej, czy centrum edukacyjne dla całego Biennale – oznacza obecność naszego kraju w przestrzeni kulturalnej Wenecji. Dlatego skoro nigdzie nie odeszliśmy, to nie wracamy. Po prostu szukamy nowych form działalności twórczej w obecnych warunkach” – powiedział.
W projekcie ma wziąć udział ponad 50 młodych muzyków, poetów i filozofów z Rosji oraz innych krajów, m.in. Argentyny, Brazylii, Mali i Meksyku. Wystawa będzie nosić tytuł „The Tree is Rooted in the Sky”. Jednym z jej motywów ma być teza, że polityka działa w wymiarze tymczasowym, podczas gdy kultura komunikuje się w wymiarze ponadczasowym.
Według Szwydkoja projekt ma pokazać różnorodność kultur i wzmocnić poczucie międzynarodowej wspólnoty. Jak dodał, jest to także dowód na to, że „rosyjska kultura nie jest izolowana”, a próby jej „cancelowania” przez zachodnie elity polityczne w ostatnich latach nie przyniosły skutku.
Przedstawiciel Rosji powiedział również, że kierownictwo Biennale wykazało gotowość do znalezienia kompromisu, który pozwoli utrzymać pawilon otwarty. „Można wprowadzać różne sankcje i zakazywać oficjalnym instytucjom współpracy z nami, ale nikt nie może pozbawić Rosji prawa do artystycznej ekspresji” – stwierdził.
Biuro prasowe Biennale w Wenecji przekazało z kolei, że sama instytucja nie decyduje o udziale poszczególnych państw. Jak napisała w odpowiedzi dla mediów Cristiana Costanzo, szefowa relacji prasowych wydarzenia, to kraje samodzielnie podejmują decyzję o uczestnictwie.
Rosyjski pawilon pozostawał nieaktywny od 2022 roku. Po rozpoczęciu inwazji na Ukrainę artyści Kirill Savchenkov i Alexandra Sukhareva oraz litewski kurator Raimundas Malašauskas wycofali się z udziału w Biennale, określając wojnę jako „politycznie i emocjonalnie nie do zniesienia”. Podkreślali wówczas, że „w warunkach konfliktu nie ma miejsca na sztukę”.
Podczas edycji Biennale w 2024 roku Rosja udostępniła swój pawilon w Giardini Boliwii na potrzeby jubileuszowej, 60. wystawy tego kraju.
Skradzione judaika w czasie II wojny światowej wracają z Polski do Grecji
( 04.03.2026 )
Kolekcja 91 greckich judaików zrabowanych podczas II wojny światowej przez Niemców wraca z Polski do Grecji. Zabytki zostały skradzione z synagog oraz odebrane obywatelom Grecji przez niemiecką organizację Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg, odpowiedzialną za systemową grabież dóbr kultury na okupowanych terenach Europy.
Po wojnie kolekcję odnaleziono w Polsce w Centralnej Składnicy Muzealnej Ministerstwa Kultury i Sztuki na zamku w Bożkowie. W latach 1951–1952 obiekty przekazano do Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie.
W zbiorze znajduje się łącznie 91 obiektów, m.in. 46 tkanin oraz 17 par rimonimów, a także pojedyncze rimonimy i zawieszki.
Uroczyste przekazanie zabytków odbyło się z udziałem przedstawicieli polskiego i greckiego rządu. Greckiej delegacji przewodniczyła ministra kultury Republiki Greckiej Lina Mendoni, a stronę polską reprezentowała m.in. ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.
Grecja złożyła wniosek o zwrot kolekcji w grudniu 2024 roku. Jest to pierwszy przypadek, gdy inne państwo skorzystało ze specjalnej procedury przewidzianej w polskiej ustawie o restytucji narodowych dóbr kultury z 2017 roku, umożliwiającej zwrot obiektów nielegalnie wywiezionych z terytorium innych krajów, a odnalezionych w Polsce.
Największe (rozmiarowo) dzieło Salvadora Dalíego trafi na aukcję
( 04.03.2026 )
Największy obraz stworzony przez Salvadora Dalíego zostanie wystawiony na aukcji w Paryżu. Monumentalna scenografia o wymiarach ok. 20 na 30 metrów będzie głównym obiektem aukcji surrealizmu organizowanej przez dom aukcyjny Bonhams, zaplanowanej na 26 marca. Estymacja pracy wynosi od 236 tys. do 350 tys. dolarów.
Dzieło powstało jako 13-częściowa scenografia do baletu „Bacchanale” przygotowanego dla zespołu Ballet Russes de Monte Carlo. Dalí opracował koncepcję scenografii, napisał także libretto i współtworzył kostiumy. Przy produkcji współpracowali m.in. choreograf Léonide Massine i projektantka Coco Chanel.
Premiera baletu odbyła się w listopadzie 1939 roku w Metropolitan Opera w Nowym Jorku. Na aukcji pojawią się także prace innych twórców europejskiego surrealizmu, m.in. André Massona, Leonor Fini i Francisa Picabii.
Bruce Campbell ma nowotwór. Aktor wycofuje się z pracy na czas leczenia
( 03.03.2026 )
Bruce Campbell, gwiazda serii „Martwe zło”, poinformował, że zdiagnozowano u niego nowotwór. 67-letni aktor przekazał w mediach społecznościowych, że choroba jest „uleczalna, ale nie całkowicie wyleczalna”, dlatego w najbliższym czasie ograniczy aktywność zawodową i wycofa się z części zobowiązań.
„Przepraszam, jeśli to dla was szok – dla mnie też był” – napisał. Jak wyjaśnił, zdecydował się ujawnić diagnozę, ponieważ musi odwołać kilka planowanych wystąpień publicznych, w tym udział w konwentach dla fanów. „Leczenie i zobowiązania zawodowe nie zawsze idą w parze” – dodał.
Aktor podkreślił, że nie zamierza ujawniać szczegółów dotyczących choroby i nie oczekuje współczucia. „Nie obawiajcie się, jestem twardym sukinsynem i mam świetne wsparcie, więc zamierzam jeszcze trochę tu pobyć” – napisał, dziękując fanom za wsparcie.
Bruce Campbell jest najbardziej znany z roli Asha Williamsa w horrorze "The Evil Dead' w reżyserii Sama Raimiego.
Agora zwalnia redaktorów magazynu "Książki. Magazyn do czytania"
( 02.03.2026 )
W ramach zwolnień grupowych w Agorze pracę stracili redaktor naczelny „Książki. Magazynu do czytania” Łukasz Grzymisławski oraz wicenaczelny Juliusz Kurkiewicz. Informację potwierdziła Magda Utracka z działu PR i komunikacji spółki.
Łukasz Grzymisławski pracował w „Gazecie Wyborczej” od 2002 roku, a funkcję redaktora naczelnego magazynu objął w maju 2024 roku. Juliusz Kurkiewicz był wcześniej naczelnym „Książek”, a z tytułem współpracował od lat jako redaktor i autor.
Ich odejście oznacza utratę znaczącej części zespołu redakcyjnego dwumiesięcznika. W redakcji pozostają wydawczyni Barbara Piegdoń oraz Agnieszka Sowińska, odpowiedzialna za literaturę dziecięcą.
Spółka zapewnia, że magazyn będzie ukazywać się bez zmian, we współpracy z działem Kultury „Gazety Wyborczej”, którym kieruje Agata Żelazowska-Cieśla. Według nieoficjalnych informacji decyzja ma związek z kwestiami finansowymi i zmianami organizacyjnymi w obszarze sprzedaży reklam. Agora zaprzecza planom zamknięcia tytułu, który ukazuje się od 2012 roku.
W Holandii odnaleziono 35 akwafort Rembrandta
( 26.02.2026 )
W domu rodzinnym w Zutphen odnaleziono 35 akwafort autorstwa Rembrandta. Prace przez dekady przechowywano w szufladzie. Odziedziczyła je Charlotte Meyer po dziadku, który kupił je w latach 1900-1920 za kilka guldenów, gdy grafika nie cieszyła się dużym zainteresowaniem. Odkrycia dokonano podczas porządków w czasie pandemii COVID-19. Autentyczność potwierdziło Rembrandt House Museum. Właścicielka nie ujawnia wartości kolekcji. Akwaforty zostaną zaprezentowane od 21 marca do 14 czerwca na wystawie „From Dark to Light” w Stedelijk Museum Zutphen, wraz z innymi pracami artysty i jego kręgu.
111 artystów na Biennale w Wenecji 2026. Wystawa pośmiertnie realizuje wizję Koyo Kouoh
( 26.02.2026 )
Biennale di Venezia ogłosiło listę 111 osób artystycznych, które wezmą udział w 61. edycji wystawy w 2026 roku. Ekspozycja, otwarta dla publiczności od 9 maja do 22 listopada, będzie realizowana według koncepcji kuratorki Koyo Kouoh, która zmarła w trakcie przygotowań - po raz pierwszy w 131-letniej historii wydarzenia.
Wystawa zatytułowana „In Minor Keys” koncentruje się na sztuce o bardziej powściągliwym, refleksyjnym charakterze. Nad realizacją projektu czuwa zespół doradców powołany jeszcze przez Kouoh. W przeciwieństwie do poprzednich edycji liczba uczestników jest mniejsza - wcześniej przekraczała 200 twórców.
Wśród artystów znalazł się m.in. Khaled Sabsabi, który równocześnie reprezentuje Australię w pawilonie narodowym po wcześniejszych kontrowersjach wokół swojej nominacji. Kuratorzy podkreślają, że tegoroczna odsłona skupia się przede wszystkim na twórcach żyjących, choć w centralnym pawilonie zaprezentowane zostaną także rozbudowane prezentacje poświęcone zmarłym artystom - Issie Sambowi i Beverly Buchanan. Organizatorzy poinformowali również, że w tej edycji nie zostaną przyznane Złote Lwy za całokształt twórczości, ponieważ laureaci nie zostali wybrani przed śmiercią kuratorki. Na ogłoszonej liście 111 uczestników wystawy głównej nie ma osób artystycznych z Polski.
Bestsellery Empiku 2025: Remigiusz Mróz, Joanna Kuciel-Frydryszak, Sanah, Yvette Żółtowska-Darska i Sławek Gortych wśród laureatów
( 25.02.2026 )
Po raz 27. wręczono statuetki Bestsellerów Empiku – nagród przyznawanych na podstawie sprzedaży oraz głosów klientów sieci. Gala odbyła się 24 lutego.
W kategorii literatura piękna zwyciężył Szczepan Twardoch za powieść „Null”. Bestsellerem wśród kryminałów został Sławek Gortych za „Schronisko, które zostało zapomniane”. W kategorii literatura popularna nagrodę otrzymała Suzanne Collins za książkę „Wschód słońca w dniu dożynek” z cyklu „Igrzyska śmierci”. W segmencie literatury polskiej dla dzieci zwyciężyli Yvette Żółtowska-Darska i Jacek Sarzało za „Lamine Yamal. Złota nadzieja futbolu”.
W kategorii kino polskie nagrodzono Wojciech Smarzowski za film „Dom dobry”, a w kinie familijnym triumfowała animacja „Zwierzogród 2”.
W muzyce pop i rock zwyciężyli Dawid Podsiadło i Kaśka Sochacka za minialbum „tylko haj”, natomiast w rapie i hip-hopie – Pezet z albumem „Muzyka popularna”.
Bestsellerem audiobookowym został „Błękit” Małgorzata Oliwia Sobczak, a w kategorii superprodukcja audio zwyciężył „Rumor” Robert Małecki.
Nagrody specjalne dekady odebrali m.in. Remigiusz Mróz – za najwyższą sprzedaż książek w ostatnich 10 latach – oraz Dawid Podsiadło – za sprzedaż płyt. Mróz został także twórcą roku w kategorii pisarz.
Francja zwróciła Wybrzeżu Kości Słoniowej zrabowany „mówiący bęben”
( 24.02.2026 )
W paryskim Musée du quai Branly odbyła się uroczystość przekazania Republice Wybrzeża Kości Słoniowej historycznego „mówiącego bębna” Djidji Ayôkwé. Instrument, zarekwirowany w 1916 roku przez francuskie władze kolonialne, był używany przez lud Atchan/Ebrié do przekazywania informacji między wioskami, m.in. ostrzeżeń przed działaniami wojsk kolonialnych.
Ponad trzymetrowy, ważący ok. 430 kg bęben trafił do Francji w 1929 roku i przez lata pozostawał w zbiorach muzeum. Jego zwrot umożliwiła decyzja francuskiego parlamentu z 2025 roku, wpisująca się w zapowiedzi prezydenta Emmanuela Macrona dotyczące restytucji dzieł zagrabionych w epoce kolonialnej. Obiekt ma być dziś wystawiony w Muzeum Cywilizacji w Abidżanie.
Zygmunt Miłoszewski rozstaje się z Grupą Wydawniczą Foksal i uruchamia Spółkę Autorską Heca
( 23.02.2026 )
Zygmunt Miłoszewski poinformował w mediach społecznościowych o zakończeniu współpracy z Grupą Wydawniczą Foksal, z którą był związany przez dwie dekady. Autor podkreślił, że mimo burzliwego charakteru rozstania chce przede wszystkim podziękować osobom, z którymi przez lata współtworzył kolejne premiery i sukcesy wydawnicze. W swoim wpisie wspomniał o wspólnych spotkaniach, podróżach i festiwalach, a także wyraził wdzięczność wobec Wojciecha Jarosińskiego i Julii Porębskiej z kancelarii Peak Legal.
Pisarz ogłosił jednocześnie powstanie nowego projektu - Spółki Autorskiej Heca. Jak zapowiada, w ramach inicjatywy będą wydawane książki, organizowane spotkania i warsztaty, a czytelnicy otrzymają także dostęp do powieści publikowanej w odcinkach w newsletterze.
Miłoszewski jest jednym z najpopularniejszych polskich autorów kryminałów. Laureat Nagrody Wielkiego Kalibru i Paszportu „Polityki”, zadebiutował w 2004 roku. Szeroką rozpoznawalność przyniosła mu trylogia z prokuratorem Teodorem Szackim, zapoczątkowana powieścią „Uwikłanie”. Na jej podstawie powstały ekranizacje – „Uwikłanie” w reżyserii Jacka Bromskiego oraz „Ziarno prawdy” w reżyserii Borysa Lankosza.
Autor współtworzył także serial „Prokurator”, nagrodzony Orłem 2016. Jego książki ukazały się w kilkunastu krajach i były nominowane do międzynarodowych nagród literackich.
Ministerstwo Kultury wycofuje się ze współprowadzenia Muzeum Literatury
( 20.02.2026 )
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 19 lutego 2026 roku wypowiedziało umowę o współprowadzeniu Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie. Oznacza to, że od 1 stycznia 2027 roku instytucja będzie prowadzona wyłącznie przez Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Jak poinformowała ministra Marta Cienkowska, decyzja zapadła po „wyczerpaniu możliwości porozumienia” z władzami regionu. „Mimo jednoznacznych opinii ekspertów i środowiska literackiego samorząd mazowiecki woli kierować się interesem partyjnym. To postawa głęboko szkodliwa i niszcząca dla wspólnej kultury. (…) Wobec otwartego łamania zasad (…) Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wypowiedziało umowę współprowadzenia Muzeum Literatury” – oświadczyła.
Wypowiedzenie umowy oznacza także wycofanie stałej dotacji resortu. Jak podaje „Wyborcza”, roczne wsparcie ministerstwa wynosiło około 6 mln zł. Środki te będzie musiał zabezpieczyć samorząd Mazowsza.
Według „Wyborczej” decyzja resortu jest konsekwencją sporu wokół obsady stanowiska dyrektora placówki. Zarząd województwa mazowieckiego, tworzony przez Koalicję Obywatelską i Polskie Stronnictwo Ludowe, od ponad roku forsował kandydaturę warszawskiej radnej KO Beaty Michalec. Wcześniej nie uznano wyników konkursu, który wygrała Agnieszka Celeda. Ostatecznie pod koniec grudnia 2025 roku Michalec została wybrana na dyrektorkę.
Muzeum Literatury opiekuje się m.in. rękopisami Adama Mickiewicza, Stefana Żeromskiego i Henryka Sienkiewicza, zarządza domami Władysława Broniewskiego oraz Witolda Gombrowicza, a także prowadzi działania promujące polską kulturę we Francji, w tym muzeum Gombrowicza w Vence.
Powstaje film fabularny o Adamie Małyszu
( 19.02.2026 )
25 lat po historycznym zwycięstwie w Turnieju Czterech Skoczni ruszyły zdjęcia do filmu „Adam” – fabularnej opowieści o życiu Adam Małysz. Produkcja studia East Studio skupi się na początkach kariery skoczka i kulisach drogi na szczyt, zanim wybuchła ogólnopolska „małyszomania”.
W tytułową rolę wcieli się Bartłomiej Deklewa. W filmie zobaczymy także Maję Szopę jako Izabelę Małysz, Pawła Koślika w roli Apoloniusza Tajnera oraz Tomasza Kota jako Ediego Federera. Za reżyserię odpowiada Tomek Matuszczak.
Twórcy zapowiadają historię o presji, zwątpieniu i decyzjach, które mogły zakończyć karierę sportowca, zanim ta na dobre się rozpoczęła. Zdjęcia potrwają trzy miesiące i będą realizowane m.in. w Wiśle, Szczyrku, Warszawie oraz w Oberstdorfie. Premiera kinowa planowana jest na 2027 rok, a dystrybutorem będzie Monolith Films.
Dariusz Stola dyrektorem Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
( 19.02.2026 )
Dariusz Stola został powołany na stanowisko dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Decyzję podjęła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Pięcioletnia kadencja nowego dyrektora rozpocznie się 1 marca 2026 roku. Dotychczasowy dyrektor instytucji, Zygmunt Stępiński, obejmie funkcję zastępcy dyrektora.
Prof. dr hab. Dariusz Stola jest historykiem i profesorem nauk humanistycznych w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Należy do Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2014-2019 kierował już Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
W 2024 roku otrzymał nominację na przewodniczącego Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, został także członkiem Academia Europaea oraz Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego na lata 2024-2028.
Szefowa programowa londyńskiego Barbican odchodzi z placówki
( 18.02.2026 )
Devyani Saltzman odejdzie z funkcji dyrektorki ds. sztuki i partycypacji w Barbican Centre w Londynie. Informacja pojawiła się zaledwie kilka tygodni po objęciu stanowiska CEO przez Abigail Pogson i oznacza kolejne przetasowanie w kierownictwie jednej z najważniejszych instytucji kulturalnych w Wielkiej Brytanii.
Saltzman dołączyła do Barbican w lutym 2024 roku. Niedawno zaprezentowała pięcioletnią wizję artystyczną dla centrum, dlatego jej nagłe odejście budzi zaskoczenie w środowisku. Uznawana za jedną z 40 najbardziej wpływowych kobiet w brytyjskiej kulturze, była określana jako „siła napędowa” instytucji. Odpowiadała za kształt programu artystycznego oraz działania skierowane do lokalnych społeczności, a w ostatnich miesiącach stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy Barbican.
Instytucja nie komentuje przyczyn rozstania i nie podaje, kiedy dokładnie Saltzman zakończy swoją pracę ani czy zostanie powołany następca. Jej odejście następuje w momencie dużych zmian organizacyjnych. W ostatnich latach Barbican przechodził serię przetasowań kadrowych – w 2021 roku z funkcji dyrektora zarządzającego odszedł Nicholas Kenyon, a jego następca, Will Gompertz, sprawował funkcję zaledwie dwa lata. Model zarządzania został następnie zmieniony na kolektywny zespół liderów raportujących do prezeski.
Otwarte w 1982 roku centrum przyciąga dziś ponad 1,5 mln odwiedzających rocznie i pozostaje jedną z najważniejszych instytucji sztuki w Wielkiej Brytanii.
Ministerstwo Kultury ogłosiło Sezon Polska-Francja w 2027 roku
( 17.02.2026 )
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zapowiedziało organizację Sezonu Polska-Francja w 2027 roku. Decyzję potwierdzono podczas spotkania ministry Marty Cienkowskiej z ministrą kultury Francji Rachidą Dati.
W styczniowej rozmowie z “Mintem”Olgą Wysocką, dyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza, zapowiadała, że w 2026 roku placówka będzie pracowała nad sezonem, ale w nowym modelu współpracy z Francją. - Ten format dopiero się klaruje i otwiera dla nas zupełnie nową drogę - stwierdziła.
Projekt ma być jednym z kluczowych elementów współpracy obu państw w najbliższych latach i praktycznym rozwinięciem zapisów Traktatu z Nancy z 2025 roku, w którym kultura została wskazana jako istotny obszar partnerstwa strategicznego.
Program będzie realizowany równolegle w Polsce i we Francji. Za część francuską odpowiada Instytut Adama Mickiewicza we współpracy z Instytutem Polskim w Paryżu, natomiast wydarzenia w Polsce przygotuje Instytut Francuski wraz z Ambasadą Francji. W planach są prezentacje współczesnej sztuki, projekty koprodukcyjne, rezydencje artystyczne oraz działania badawcze i edukacyjne.
Organizatorzy zapowiadają, że Sezon ma wzmacniać dialog między społeczeństwami obywatelskimi, ze szczególnym uwzględnieniem młodego pokolenia twórców i odbiorców kultury. W programie mają znaleźć się także tematy związane z przeciwdziałaniem dezinformacji, ochroną praw człowieka i wolności obywatelskich.
Sezon Polska-Francja będzie pierwszym projektem tej skali realizowanym jednocześnie w obu krajach. Przygotowania do wydarzeń mają rozpocząć się w najbliższych miesiącach.
Hip Hop Kemp powróci po siedmiu latach przerwy
( 17.02.2026 )
Krzysztof Nowak z Gazety Wyborczej poinformował, że legendarny festiwal Hip Hop Kemp ma odbyć się w tym roku 21 i 22 sierpnia. Dziennikarz dodał, że według pogłosek festiwal miałby odbyć pod czeskim Pilznem.
Ostatnia edycja wydarzenia odbyła się w 2019 roku. W 2022 i 2023 roku organizatorzy zapowiadali reaktywację wydarzenia. Podawane były nawet daty, ale ostatecznie żadna z tych edycji nie doszła do skutku.
Festiwal przez całą swoją historię (od 2002) odbywał w Hradec Kralove i był jednym z największych festiwali hip-hopowych w Europie.
Komputer Zdzisława Beksińskiego trafi na aukcję w DESA Unicum
( 16.02.2026 )
Prywatny komputer Zdzisława Beksińskiego – Apple Macintosh Classic – zostanie wystawiony na aukcji w DESA Unicum. Dla tych z nas, którzy nie mają aż tylu pieniędzy, aby kupować sztukę na aukcjach, do 26 lutego w przestrzeni DESA Unicum można bezpłatnie oglądać wystawę „Design. Kult nowoczesności”. Na ekspozycji zaprezentowano ponad 150 obiektów – od mebli i lamp po ceramikę i tkaniny – pokazujących, jak w XX i XXI wieku estetyka przenikała się z funkcjonalnością.
Centralnym punktem wystawy jest właśnie komputer Beksińskiego. Początkowo wykorzystywany jako narzędzie do pisania, z czasem stał się początkiem jego eksperymentów z grafiką komputerową. To przedmiot, który opowiada o codzienności artysty, jego relacji z synem Tomaszem oraz o momencie otwarcia się na nowe media.
Na wystawie można też zobaczyć szereg osobistych pamiątek ikon rodzimego designu oraz prace z nurtu „New Look” w ceramice lat 50. i 60. Wśród prezentowanych obiektów znalazły się projekty takich twórców jak Jorge Zalszupin czy Władysław Wołkowski.
Właściciel agencji talentów Wasserman odchodzi po ujawnieniu powiązań z Jeffreyem Epsteinem
( 16.02.2026 )
Założyciel i CEO globalnej agencji talentów Wasserman zamierza sprzedać firmę po fali wezwań do swojej rezygnacji. Jak poinformował „The Wall Street Journal”, Casey Wasserman przekazał tę decyzję pracownikom w wewnętrznym memo wysłanym w piątek 13 lutego. Przyznał w nim, że stał się „rozproszeniem” dla działalności spółki.
„Bardzo przepraszam, że moje błędy z przeszłości spowodowały u was tak duży dyskomfort. To niesprawiedliwe wobec was, a także wobec klientów i partnerów, których reprezentujemy z pełnym zaangażowaniem” – cytuje treść wiadomości dziennik.
Decyzja o sprzedaży agencji ma związek z ujawnieniem kolejnej partii dokumentów dotyczących Jeffreya Epsteina. Wśród nich znalazły się e-maile wymieniane między Wassermanem a Ghislaine Maxwell, skazaną za przestępstwa seksualne współpracowniczką Epsteina.
W efekcie w agencji doszło do wewnętrznego kryzysu. Z Wasserman rozstali się już m.in. artyści salute, Chappell Roan i ODESZA. Według „The Wrap” grupa agentów muzycznych postawiła założycielowi ultimatum: ma sprzedać im dział muzyczny i odejść, w przeciwnym razie również opuszczą firmę.
Nie żyje Bożena Dykiel
( 13.02.2026 )
Zmarła Bożena Dykiel – ceniona aktorka teatralna, filmowa i serialowa. Informację o jej śmierci przekazał w mediach społecznościowych ks. Andrzej Luter, nazywając ją „aktorką żywioł”. Artystka miała 77 lat.
Dykiel współpracowała z najwybitniejszymi twórcami polskiego kina. Występowała w filmach Andrzeja Wajdy, m.in. „Weselu”, „Ziemi obiecanej”, „Człowieku z żelaza” i „Wielkim Tygodniu”, a także u Janusza Zaorskiego. Szeroką popularność przyniosły jej komedie Stanisława Barei oraz role w serialach „Dom”, „Alternatywy 4” i „Na Wspólnej”, z którym była związana przez kilkanaście lat.
Bożena Dykiel była absolwentką warszawskiej PWST, przez lata występowała na deskach Teatru Narodowego i współpracowała z licznymi scenami stołecznymi. Za całokształt twórczości otrzymała Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W numerze
Kultura obowiązkowa
Marzyłam o skrzypcach, zanim zaczęłam poprawnie mówić. Rozmowa z Dorotą Błaszczyńską-Mogilską
Rozmowy o literaturze
18. Międzynarodowe Triennale Tkaniny
Sposoby widzenia. Kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi
„Kolekcje. Bycie pośród rzeczy”
„Kwestia kobieca 1550‑2025”
Dominika Olszowy, „Elementy dekoracyjne wnętrz”
Program muzyczny CSW Zamek Ujazdowski
Timeless Winter 2026: Luis Buñuel
Łukasz Stokłosa, „Lśnienie”
„Formy obecności. Sztuka Łemków/Rusinów Karpackich”
Wiktoria, „i fragmenty kości, i odłamki skał”
Hubert Czerepok, „Wróg jest miłością”
„Thank you for my work”
Łukasz Stokłosa, „Fałszywe widoki”
Nadia Markiewicz, „Misterioso”
„Niedziela w Hutmenie”
„Choreografie okrucieństwa”
„FOCUS na kolekcję | III odsłona kolekcji Sylwii i Piotra Krupów”
Anna Kołacka, „DASH”
Karol Radziszewski, „The Classroom”
„Metamorfoza odzieży roboczej”
Mariusz Kruk, „Idzie Grześ przez wieś…”
„We can’t build what We can’t imagine”
„Sztuka codzienna w Galerii Bałuckiej”
10
(*Top)
Im więcej Bergmana, tym mniej Triera. Recenzja filmu „Wartość sentymentalna”
Wyobraź sobie budynek, który patrzy w gwiazdy. Rozmowa z Maciejem Siudą
„Stranger Things”, sezon piąty. Recenzja Ziemowita Szczerka
Bycie sobą to radykalny sposób na życie. Twoja Stara i drag queen
Redakcja
Podcast (#55)
Newsletter
Newsletter
( Mintowe Ciasteczka )
Nasza strona korzysta z cookies w celu analizy odwiedzin.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się jak to działa,
zapraszamy na stronę Polityka Prywatności.